"ਮਿਜ਼ੋਰਮ" ਦੇ ਰੀਵਿਜ਼ਨਾਂ ਵਿਚ ਫ਼ਰਕ

ਕੋਈ ਸੋਧ ਸਾਰ ਨਹੀਂ
[[ਤਸਵੀਰ:Mizoram in India (disputed hatched).svg|250px|thumb|ਮੀਜ਼ੋਰਮ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ]]
'''ਮੀਜ਼ੋਰਮ''' [[ਭਾਰਤ]] ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜ ਹੈ। ੲਿਸਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 21,987 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ। ਮੀਜ਼ੋਰਮ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਾ ਨਾਂਮ '''ਆੲੀਜ਼ੋਲ''' ਹੈ। ੲਿਸ ਰਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 20 ਫਰਵਰੀ, 1987ੲੀ: ਨੂੰ ਹੋੲੀ। 2011 ਅਨੁਸਾਰ ੲਿਸ ਰਾਜ ਦੀ ਸ਼ਾਖਰਤਾ ਦਰ 91.58% ਸੀ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ 975 ਸੀ। ੲਿੱਥੋਂ ਦੇ ਜਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਖੇਤੀਬਾਡ਼ੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਨਾਮ "ਮਿਜ਼ੋ", ਮੂਲ ਵਾਸੀ ਅਤੇ "ਰਾਮ" ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।ਰਾਮ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਧਰਤੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ "ਮੀਜ਼ੋ ਦੀ ਧਰਤੀ" <ref>Sajnani, Encyclopaedia of Tourism Resources in India, Volume 1, {{ISBN|81-78350173}}, page 241</ref> ।ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਇਹ ਦੱਖਣੀ ਸਰਹੱਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵਾਲਾ ਰਾਜ ਹੈ। ਜਿਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ, ਅਸਾਮ ਅਤੇ ਮਣੀਪੁਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸੀਨੀਅਰ ਰਾਜ ਤਾਇਨਾਤ ਹਨ।ਇਹ ਰਾਜ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਮਿਆਂਮਾਰ ਰਾਜ ਦੇ ਨਾਲ 722 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਸੀਮਾ ਵੀ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦਾ ਹੈ<ref>[http://dipr.mizoram.gov.in/page/about-mizoram About Mizoram] DIRECTORATE OF INFORMATION & PUBLIC RELATIONS, Government of Mizoram</ref> ।ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਈ ਹੋਰ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਰਾਜਾਂ ਵਾਂਗ, ਮਿਜ਼ੋਰਮ 1972 ਤੱਕ ਪਹਿਲਾਂ ਅਸਾਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ।ਜਦੋਂ ਇਹ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਖੇਤਰ ਸੀ। 20 ਫਰਵਰੀ 1987 ਨੂੰ ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਭਾਰਤ ਦਾ 23 ਵਾਂ ਰਾਜ ਬਣ ਗਿਆ।ਜਿਹੜਾ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਉਪਰ ਇਕ ਕਦਮ ਬਣ ਗਿਆ।ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਸੰਸ਼ੋਧਨ ਅਨੁਸਾਰ 1986ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ।<ref>{{cite news|title=Mizoram To Be 23rd State Of India, Tribal Customs Protected|url=http://www.apnewsarchive.com/1986/Mizoram-To-Be-23rd-State-Of-India-Tribal-Customs-Protected/id-3ad643fb331a404302e1b02172ded7b5|accessdate=20 August 2012|newspaper=APN News}}</ref>
==ਇਤਿਹਾਸ==
ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਕਈ ਹੋਰ ਗੋਤਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੀਜ਼ੋ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ, ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿਚ ਭੇਦ-ਰਹਿਤ ਹੈ।ਮਿਜ਼ੋ ਹਿਲਸ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਗੁਆਂਢੀ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੂਸੀ ਜਾਂ ਕੁਕੀਸ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਲੇਖਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਪਣਾਏ ਗਏ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਸੀ।ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ 'ਕੁੱਕਿਸ ਮਿਜ਼ੋ ਪਹਾੜ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਨਿਵਾਸੀ ਹਨ,'ਜਿਹੜੇ ਇਸ ਹਲਕੇ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਣੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ.<ref name = "Suhas1994">{{cite book | first = Suhas | last = Chatterjee | title =Making of Mizoram: Role of Laldenga | url=https://books.google.com/books?id=GI-1rMckfpEC&pg=PA1 | accessdate= 28 August 2013 | year=1994 | publisher=M.D. Publications | isbn=978-81-85880-38-9 | page= 1}}</ref> ।ਲਗਭਗ 1500ਈ. ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਗੋਤ "ਮਿਜ਼ੋ" ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੰਡੇ ਗਏ ਹਨ।
ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਮਿਜ਼ੋ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਆਟੋਮੌਸਮ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਕਬਾਇਲੀ ਮੁਖੀਆਂ ਨੇ ਮਿਊਜ਼ੋ ਸਮਾਜ ਦੇ ਗ੍ਰੈਰੋਟੋਨੀਟ ਵਿਚ ਇਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਹੁਦਾ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਿਆ ਸੀ।<ref name="GrantSteve_2010">{{cite book | title=Rodent Outbreaks: Ecology and Impacts | url = https://books.google.com/books?id=yaI0NFQb36UC&pg=PA22 | editor1-first = Grant | editor1-last = Singleton | editor2-first = Steve | editor2-last = Belmain | editor3-first = Peter | editor3-last = Brown | editor4-first = Bill | editor4-last = Hardy | accessdate = 28 August 2013 | year = 2010 | publisher=International Rice Research Institute | isbn=978-971-22-0257-5 | pages=22–}}</ref>
 
==ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਥਿਤੀ==
== ਜਿਲ੍ਹੇ ==
ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਉੱਤਰੀ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਕ ਜਮੀਨੀ ਭਾਗ ਹੈ,ਜਿਸਦਾ ਦੱਖਣੀ ਭਾਗ ਮਿਆਂਮਾਰ ਅਤੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਨਾਲ 722 [8] ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਰਹੱਦ ਨਾਲ ਲੱਗਦਾ ਹੈ <ref name=ppimizo/> ।ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਹੱਦ ਮਨੀਪੁਰ, ਅਸਾਮ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀ ਹੈ।ਇਹ 21,087 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (8,142 ਵਰਗ ਮੀਲ)ਵਾਲਾ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਰਾਜ ਹੈ।ਇਹ 21 ° 56'N ਤੋਂ 24 ° 31'ਅੰਤ ਤੱਕ, ਅਤੇ 92 ° 16'ੈ ਤੋਂ 93 ° 26 'ਏ ਤੱਕ ਵਧਦਾ ਹੈ <ref name=ripa> ।ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਇਸਦੇ ਮੱਧ ਰਾਜ ਵਿਚ ਲਗਪਗ ਚੱਲਦੀ ਰਹੀ ਹੈ।ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉੱਤਰ-ਦੱਖਣ ਦੀ ਦੂਰੀ 285 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੂਰਬ-ਪੱਛਮ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ 115 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ।<ref name=ripa/>
== ਜਿਲ੍ਹੇ ==
ਮਿਜੋਰਮ ਵਿੱਚ ੮ ਜਿਲ੍ਹੇ ਹਨ -
 
1,351

edits