"ਸਰਜਰੀ" ਦੇ ਰੀਵਿਜ਼ਨਾਂ ਵਿਚ ਫ਼ਰਕ

ਕੋਈ ਸੋਧ ਸਾਰ ਨਹੀਂ
ਟੈਗ: ਮੋਬਾਈਲੀ ਸੋਧ ਮੋਬਾਈਲੀ ਵੈੱਬ ਸੋਧ
 
[[ਤਸਵੀਰ:Surgeons_at_Work.jpg|thumb|ਸਰਜਨ ਨੇ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਤੇ ਇੱਕ ਫਟੇ ਹੋਏ ਅਚਿਲਜ਼ ਟੈਂਡਨ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕੀਤੀ<br />]]
'''ਸਰਜਰੀ''' (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: '''Surgery'''; ਲਾਤੀਨੀ: chirurgiae, ਭਾਵ "ਹੱਥ ਦਾ ਕੰਮ") ਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਸਪੈਸ਼ਲਿਟੀ ਹੈ, ਜੋਜਿਸਵਿੱਚ ਰੋਗੀ ਤੇ ਸਰੀਰਿਕ ਫੰਕਸ਼ਨ ਜਾਂ ਦਿੱਖ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਣ ਲਈ ਰੋਗ ਦੀ [[ਬਿਮਾਰੀ]] ਜਾਂ [[ਸੱਟ]] ਵਰਗੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਜਾਂ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਂ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਅਣਚਾਹੇ ਫਟੇ ਹੋਏ ਅੰਗਾ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਰੇਟਿਵ ਮੈਨੂਅਲ ਅਤੇ ਸਹਾਇਕ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। &nbsp;
[[Category:Articles containing Latin-language text|Category:Articles containing Latin-language text]]
 
ਸਰਜਰੀ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ "ਸਰਜੀਕਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ", "'''ਆਪਰੇਸ਼ਨ'''", ਜਾਂ ਬਸ "'''ਸਰਜਰੀ'''" ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ, ਕ੍ਰਿਆ "ਓਪਰੇਟ" ਦਾ ਮਤਲਬ ਸਰਜਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਹੈ। ਸਰਜਰੀ ਸੰਬੰਧੀ "ਸਰਜੀਕਲ" ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ; ਉਦਾ. ਸਰਜੀਕਲ ਯੰਤਰਾਂ ਜਾਂ ਸਰਜਰੀ ਨਰਸ। ਮਰੀਜ਼ ਜਾਂ ਜਿਸ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਸਰਜਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਜਾਨਵਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। '''ਸਰਜਨ''' ਸਰਜਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਕ ਸਰਜਨ ਦੇ ਸਹਾਇਕ &nbsp;ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਰਜੀਕਲ ਟੀਮ ਸਰਜਨ, ਸਰਜਨ ਦੇ ਸਹਾਇਕ, ਅਨੱਸਥੀਸੀਆ ਪ੍ਰਦਾਤਾ, ਸੰਚਾਰ ਕਰਵਾਈ ਨਰਸ ਅਤੇ ਸਰਜੀਕਲ ਤਕਨਾਲੋਜਿਸਟ ਦੁਆਰਾ ਬਣੀ ਹੈ। ਸਰਜਰੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਿੰਟਾਂ ਤੋਂ ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਦੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ' ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਜਾਂ &nbsp;ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਦੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸ਼ਬਦ "ਸਰਜਰੀ" ਉਹ ਥਾਂ ਦਾ ਸੰਦਰਭ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸਰਜਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ, ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਡਾਕਟਰ<ref>{{Cite web|url=https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/doctors-surgery|title=Doctor's surgery|publisher=Collins English Dictionary|archive-url=https://web.archive.org/web/20180210062151/https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/doctors-surgery|archive-date=10 February 2018|dead-url=no|access-date=10 February 2018}}</ref>, ਦੰਦਾਂ ਦਾ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਡਾਕਟਰ।
 
=== ਸਰਜਰੀ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ===
ਸਰਜੀਕਲ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਤਿਕਾਤਾ, ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਕਿਸਮ, ਸਰੀਰਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਾਜ਼-ਸਾਮਾਨ ਦੁਆਰਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ'''।'''
 
* '''ਸਮੇਂ''' '''ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ:''' ਅਚਾਨਕ ਸਰਜਰੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗ਼ੈਰ-ਜਾਨਸ਼ੀਨ-ਧਮਕੀ ਵਾਲੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਰਜਨ ਅਤੇ ਸਰਜੀਕਲ ਸਹੂਲਤ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਦੇ ਅਧੀਨ। &nbsp;ਇਕ ਅਰਧ-ਚੋਣਵੀਂ ਸਰਜਰੀ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਸਥਾਈ ਅਯੋਗਤਾ ਜਾਂ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਮੁਲਤਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। &nbsp;ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸਰਜਰੀ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਹੈ ਜੋ ਜੀਵਨ, ਅੰਗ, ਜਾਂ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।<br />
* '''ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ''': ਕਿਸੇ ਖੋਜ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਜਾਂ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਜਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਲਾਜ ਦੀ ਸਰਜਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਤਸ਼ਖ਼ੀਸ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਮੰਨਦੀ ਹੈ। ਕੋਸਮੈਟਿਕ ਸਰਜਰੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਆਮ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਦਿੱਖ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।<br />
* '''ਕਾਰਜ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ:''' ਐਂਟੀਪਟੇਸ਼ਨ ਵਿਚ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਕੱਟਣਾ, ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇਕ ਅੰਗ ਜਾਂ ਅੰਕ; castration ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ। ਘੁਸਪੈਠ ਇਕ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅੰਗ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਅਜਿਹੇ ਅੰਗ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸੇ (ਫੇਫੜੇ ਦੀ ਲੋਬੀ; ਜਿਗਰ ਕਵੇਰਡੈਂਟ) ਦਾ ਅੰਗ ਜਿਸਦਾ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਜਾਂ ਕੋਡ ਅਹੁਦਾ ਹੈ ਰੀਪਲੇਟੇਸ਼ਨ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।ਟਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਸਰਜਰੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ (ਜਾਂ ਜਾਨਵਰ) ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਰੋਗੀ ਨਾਲ ਸੰਮਿਲਤ ਕਰਕੇ ਕਿਸੇ ਅੰਗ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਹੈ। ਟਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖੀ ਜਾਨਵਰ ਜਾਂ ਜਾਨਵਰ ਤੋਂ ਅੰਗ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣਾ ਇੱਕ ਸਰਜਰੀ ਦੀ ਕਿਸਮ ਵੀ ਹੈ।
=== ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਚੀਨ ===
[[ਤਸਵੀਰ:Shushrut_statue.jpg|right|thumb|200x200px|ਸੁਸਰੂਤਾ ਸੰਠਾ ਦਾ ਲੇਖਕ ਸੁਸ਼ੁਤਤਾ, ਸਰਜਰੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ<br />]]
ਸਿੰਧ ਘਾਟੀ ਸਭਿਅਤਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹੜੱਪਨ ਸਮੇਂ ਤੋਂ (c.3300 ਈ.) ਦੰਦਾਂ ਦਾ ਸਬੂਤ 9000 ਸਾਲ ਦੀ ਮਿਤੀ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰੀ ਗਈ ਸੀ।<ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/sci/tech/4882968.stm|title=Stone age man used dentist drill|date=6 April 2006|work=BBC News|access-date=24 May 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20090422144638/http://news.bbc.co.uk/1/hi/sci/tech/4882968.stm|archive-date=22 April 2009|dead-url=no}}</ref>ਸੁਸੂਤਤਾ ਇਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤੀ ਸਰਜਨ ਜੋ ਕਿ ਲੇਖਕ ਸੁਸ਼ਰੂਤ ਸੰਠਾ ਦਾ ਲੇਖਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref>Monier-Williams, ''A Sanskrit Dictionary'' (1899)</ref> &nbsp;ਉਸ ਨੂੰ "ਸਰਜਰੀ ਦਾ ਬਾਨੀ ਪਿਤਾ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ 1200-600 ਬੀ.ਸੀ. ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। &nbsp;ਨਾਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਨਾਂ ਬੋਵਰ ਮੈਨੁਸਕਪਟ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸੁਸ਼ੂਤਤਾ ਨੂੰ ਹਿਮਾਲਿਆ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ 10 ਸੰਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਵਿਚ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।<ref name="singhguide">{{Cite book|title=Banaras Region: A Spiritual and Cultural Guide|last=Singh|first=P.B.|last2=Pravin S. Rana|publisher=Indica Books|year=2002|isbn=81-86569-24-3|location=Varanasi|page=31}}</ref> ਟੈਕਸਟਸ ਇਹ ਵੀ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸਨੇ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਖੇ ਹਿੰਦੂ ਮਿਥਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਦਵਾਈ ਦੇ ਦੇਵਯੋਗ ਭਗਵਾਨ ਧੰਨਵੰਤਰੀ ਤੋਂ ਸਰਜਰੀ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਸੀ।<ref name="Kutumbian, pages XXXII–XXXIII">Kutumbian, pages XXXII–XXXIII</ref><ref>[//en.wikipedia.org/wiki/Monier-Williams Monier-Williams], ''A Sanskrit Dictionary'', s.v. "suśruta"</ref> &nbsp;ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਸਰਜੀਕਲ ਪਾਠਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਭਿੰਨ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰੀਖਣ, ਨਿਦਾਨ, ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਕਾਰਤੂਸਰੀ ਦੀ ਸਰਜਰੀ, ਪਲਾਸਟਿਕ ਸਰਜਰੀ ਅਤੇ ਰਹੈਨੋਪਲਾਸਟੀ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਕਰਨ ਤੇ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ।<ref>[http://www.jpgmonline.com/article.asp?issn=0022-3859;year=2002;volume=48;issue=1;spage=76;epage=8;aulast=Rana History of plastic surgery in India. Rana RE, Arora BS, – J Postgrad Med] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090301014540/http://www.jpgmonline.com/article.asp?issn=0022-3859;year=2002;volume=48;issue=1;spage=76;epage=8;aulast=Rana|date=1 March 2009}}</ref>
 
== ਨੋਟਸ ਅਤੇ ਹਵਾਲੇ ==