"ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰੋਮ" ਦੇ ਰੀਵਿਜ਼ਨਾਂ ਵਿਚ ਫ਼ਰਕ

14 bytes removed ,  10 ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ
ਛੋ
clean up ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ AWB
ਛੋ (→‎ਗਣਤੰਤਰ: eliminate space)
ਛੋ (clean up ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ AWB)
'''ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰੋਮ'''ਨ ਸਭਿਅਤਾ ਇਤਾਲਵੀ ਸਭਿਅਤਾ ਸੀ ਜੋ 8 ਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਈਪੂ ਵਿੱਚ ਇਤਾਲਵੀ ਪ੍ਰਾਯਦੀਪ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਇਹ ਭੂ-ਮੱਧ ਸਾਗਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਸਥਿਤ ਅਤੇ [[ਰੋਮ]] ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਮਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ।<ref>Chris Scarre, ''The Penguin Historical Atlas of Ancient Rome'' (London: [[Penguin Books]], 1995).</ref> ਇੱਕ ਅਨੁਮਾਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪਹਿਲੀ ਅਤੇ ਦੂਸਰੀ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਿਖਰ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਵਿੱਚ ਲੱਗਭੱਗ 5-9 ਕਰੋੜ ਨਿਵਾਸੀਆਂ (ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਲੱਗਭੱਗ 20%) ਸਨ<ref name=McEvedy>McEvedy and Jones (1978).</ref><ref>See estimates of [[world population]] in antiquity.</ref><ref name="HistoricalEstimates">an average of figures from different sources as listed at the US Census Bureau's [http://www.census.gov/ipc/www/worldhis.html Historical Estimates of World Population]; see also *[[Michael Kremer|Kremer, Michael]] (1993). "Population Growth and Technological Change: One Million B.C. to 1990" in ''The Quarterly Journal of Economics'' 108(3): 681–716.</ref>) ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 65 ਲੱਖ ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਸੀ।(25 ਲੱਖ ਵਰਗ ਮੀਲ) <ref>There are several different estimates for the Roman Empire. Scheidel (2006, p. 2) estimates 60 . Goldsmith (1984, p. 263) estimates 55 . Beloch (1886, p. 507) estimates 54 . Maddison (2006, p. 51, 120) estimates 48 . [http://www.unrv.com/empire/roman-population.php Roman Empire Population] estimates 65 (while mentioning several other estimates between 55 and 120).</ref><ref name="Frank">Mclynn Frank "Marcus Aurelius" p. 4. Published by The Bodley Head 2009</ref><ref name=size>{{cite journal|journal=Social Science History |title=Size and Duration of Empires: Growth-Decline Curves, 600&nbsp; B.C. to 600&nbsp; A.D |first=Rein |last=Taagepera |volume=3 |issue=3/4 |year=1979 |page=125 |doi=10.2307/1170959|jstor=1170959|publisher=Duke University Press |authorlink=Rein Taagepera}}</ref>
 
==ਮਿਥਿਹਾਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ==
ਰੋਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੀ ਮਿਥਿਹਾਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 21 ਅਪ੍ਰੈਲ 753 ਈ. ਨੂੰ ਜੁੜਵਾ ਭਰਾਵਾਂ ਰੋਮੁਲਸ ਅਤੇ ਰੇਮਸ ਨੇ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਟਰੋਜਨ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਾ [[ਏਨੀਸ]]<ref>{{cite book|last1=Adkins|first1=Lesley|last2=Adkins|first2=Roy|title=Handbook to Life in Ancient Rome|page=3|date=1998|publisher=Oxford University Press|location=Oxford|isbn=0-19-512332-8}}</ref> ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ ਐਲਬਾ ਲੋਂਗਾ ਦੇ ਲਾਤੀਨੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੇ ਪੋਤਰੇ ਸਨ। ਰਾਜਾ ਨੌਮੀਟਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਅਮੁਲੀਅਸ ਦੁਆਰਾ ਨਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਨੌਮੀਟਰ ਦੀ ਧੀ [[ਰਹੀਆ ਸਿਲਵੀਆ]] ਨੇ ਜੁੜਵਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।<ref>{{cite web|last1=Cavazzi|first1=F.|title=The Founding of Rome|url=http://www.roman-empire.net/founding/found-index.html|website=Illustrated History of the Roman Empire|accessdate=8 March 2007}}</ref><ref name=livy8 >{{cite book|last1=Livius|first1=Titus (Livy)|translator-last1=Luce|translator-first1=T.J.|title=The Rise of Rome, Books 1–5|date=1998|publisher=Oxford World's Classics|location=Oxford|isbn=0-19-282296-9|pages=8–11}}</ref> ਕਿਉਂਕਿ [[ਰਹੀਆ ਸਿਲਵੀਆ]] ਦਾ [[ਮਾਰਸ]], ਯੁੱਧ ਦੇ ਰੋਮਨ ਦੇਵਤੇ ਦੁਆਰਾ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਜਨਮੇ ਜੁੜਵਾਂ ਨੂੰ ਅੱਧਾ-ਬ੍ਰਹਮ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
 
[[File:Capitoline she-wolf Musei Capitolini MC1181.jpg|thumb|left|ਦੰਤਕਥਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, [[ਰੋਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ]] 753 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ [[ਰੋਮੁਲਸ]] ਅਤੇ [[ਰੇਮਸ]] ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਘਿਆੜਨ ਨੇ ਉਭਾਰਿਆ ਸੀ।]]
 
ਨਵਾਂ ਰਾਜਾ [[ਅਮੁਲੀਅਸ]] ਡਰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਰੋਮੁਲਸ ਅਤੇ ਰੇਮੁਸ ਵੱਡੇ ਹੋ ਕੇ ਰਾਜ ਗੱਦੀ ਵਾਪਿਸ ਨਾ ਮੰਗ ਲੈਣ, ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਡੋਬਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।<ref name=livy8 /> ਇੱਕ ਬਘਿਆੜਨ (ਜਾਂ ਕੁਝ ਅਖਾੜਿਆਂ ਦੀ ਚਰਵਾਹੀ ਦੀ ਪਤਨੀ) ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ ਅਤੇ ਪਾਲਿਆ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਡੇ ਹੋ ਗਏ ਤਾਂ ਵਾਪਸ ਐਲਬਾ ਲੋਂਗਾ ਦੀ ਗੱਦੀ 'ਤੇ ਜਾ ਪਹੁੰਚੇ।<ref name=livy8 /><ref name="Caesarandchrist" >{{cite book|last1=Durant|first1=Will|last2=Durant|first2=Ariel|title=[[The Story of Civilization]] – Volume III: Caesar and Christ|date=1944|publisher=Simon and Schuster, Inc.|location=United States|isbn=978-1567310238|pages=12–14}}</ref><ref name=livy8 />
==ਸਾਮਰਾਜ==
ਰੋਮ ਸ਼ਹਿਰ [[ਟੀਬਰ]] ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਫੈਲੀਆਂ ਬਸਤੀਆਂ ਤੋਂ ਵਸਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਚੌੜਾ ਰਸਤਾ ਸੀ।<ref name="Caesarandchrist" /> ਪੁਰਾਤੱਤਵ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਸਬੂਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਰੋਮ ਦੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਸ਼ਾਇਦ 8 ਵੀਂ ਸਦੀ ਬੀ.ਸੀ. ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਸ਼ਾਇਦ 10 ਵੀਂ ਸਦੀ ਬੀ.ਸੀ. ਤੱਕ ਇਟਲੀ ਦੇ ਲਾਤੀਨੀ ਗੋਤ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੁਆਰਾ, [[ਪੈਲੇਟਾਈਨ ਹਿੱਲ]] ਦੇ ਸਿਖਰ ਤੇ ਵਾਪਸ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ।<ref>{{cite book|last1=Matyszak|first1=Philip|title=Chronicle of the Roman Republic|date=2003|publisher=Thames & Hudson|location=London|isbn=0-500-05121-6|page=19}}</ref><ref>{{cite book|last1=Duiker|first1=William|last2=Spielvogel|first2=Jackson|title=World History|date=2001|publisher=Wadsworth|isbn=0-534-57168-9|page=129|edition=Third}}</ref>
 
ਐਟਰਸਕੇਨਜ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ [[ਐਤਰੁਰਿਆ]] ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਨੇ ਲਗਪਗ 7 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਬੀ.ਸੀ. ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖੂਬਸੂਰਤ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹੀ ਅਮੀਰ ਰਾਜਨੀਤਕ ਨਿਯੰਤਰਣ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। [[ਐਟਰਸਕੇਨਜ]] ਨੇ 6 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਬੀ.ਸੀ. ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿਚ ਸੱਤਾ ਗੁਆ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਮੂਲ ਲਾਤੀਨੀ ਅਤੇ ਸਾਬੇਨ ਕਬੀਲਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇਕਇੱਕ ਗਣਤੰਤਰ ਬਣਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦੀ ਯੋਗਤਾ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰੋਕਾਂ ਸਨ।<ref>''Ancient Rome and the Roman Empire'' by Michael Kerrigan. [[Dorling Kindersley]], London: 2001. {{ISBN|0-7894-8153-7}}. page 12.</ref>
 
ਰੋਮਨ ਪਰੰਪਰਾ ਅਤੇ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਸਬੂਤ [[ਫੋਰਮ ਰੋਮਨਮ]] ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਕਇੱਕ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਨੂੰ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਜੇ ਲਈ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਸੀਟ ਅਤੇ ਉਥੇ ਧਾਰਮਿਕ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਰੋਮ ਦੇ ਦੂਜੇ ਰਾਜੇ ਨੂਮਾ ਪੋਪਲੀਅਸ ਨੇ ਰੋਮ ਦੇ ਸਫ਼ਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੋਮ ਦੇ ਉਸਾਰੀ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਮਹਿਲ ਨੇ ਰੇਜੀਆ ਅਤੇ ਵੈਸਟਲ ਕੁਆਰੀਆਂ ਦੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ।
==ਗਣਤੰਤਰ==
ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਲੇਖਕ ਜਿਵੇਂ ਕਿ [[ਲੀਵੀ]], [[ਰੋਮਨ ਰਿਪਬਲਿਕ]] ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 509 ਬੀਸੀ ਦੇ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ,<ref>Langley, Andrew and Souza, de Philip, "The Roman Times", Candle Wick Press, Massachusetts</ref> ਜਦੋਂ ਰੋਮ ਦੇ ਸੱਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਆਖ਼ਰੀ ਅਖ਼ਬਾਰ, ਤਰੌਕਿਨ ਪ੍ਰੌਡ, ਨੂੰ ਲੂਸੀਅਸ ਜੂਨੀਅਸ ਬਰੂਟਸ ਦੁਆਰਾ ਨਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਹਰ ਸਾਲ ਨਿਰਣਾਇਕ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਸੰਸਥਾਂਵਾਂ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਇਕਇੱਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।<ref>{{cite book|last1=Matyszak|first1=Philip|title=Chronicle of the Roman Republic|date=2003|publisher=Thames & Hudson|location=London|isbn=0-500-05121-6|pages=43–44}}</ref> ਇੱਕ [[ਸੰਵਿਧਾਨ]] ਨੇ ਚੈਕਾਂ ਅਤੇ ਬਕਾਇਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਵੰਡ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੈਜਿਸਟ੍ਰੇਟ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਸਲਸਨ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਥੋਰਟੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਮਿਅਮ ਜਾਂ ਫੌਜੀ ਕਮਾਂਡ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ।<ref>{{cite book|last1=Adkins|first1=Lesley|last2=Adkins|first2=Roy|title=Handbook to Life in Ancient Rome|pages=41–42|date=1998|publisher=Oxford University Press|location=Oxford|isbn=0-19-512332-8}}</ref> ਕੰਸਲਾਂ ਨੂੰ ਸੈਨੇਟ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਰੈਂਕਿੰਗ ਅਨੀਲਿਟੀ ਜਾਂ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਦਾ ਸਲਾਹਕਾਰ ਕੌਂਸਲ ਸੀ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਵਿਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ।<ref>{{cite web |url=http://www.wsu.edu/~dee/ROME/REPUBLIC.HTM |title=Rome: The Roman Republic |archive-url=https://web.archive.org/web/20110514025151/http://www.wsu.edu/~dee/ROME/REPUBLIC.HTM |archive-date=May 14, 2011 |first=Richard |last=Hooker |work=[[Washington State University]] |date=June 6, 1999 |access-date=March 24, 2007}}</ref>
 
==ਹਵਾਲੇ==