"ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ" ਦੇ ਰੀਵਿਜ਼ਨਾਂ ਵਿਚ ਫ਼ਰਕ

+
ਟੈਗ: ਮੋਬਾਈਲੀ ਸੋਧ ਮੋਬਾਈਲੀ ਵੈੱਬ ਸੋਧ
(+)
'''ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ '''[https://punjabidunia1.blogspot.com/?m=1]''' {{IPAc-en|p|ʌ|n|ˈ|dʒ|ɑː|b|i}} ([[ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ ਲਿਪੀ|ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ]]: ‎پنجابی‎) ([[ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ|ਗੁਰਮੁਖੀ]]: ਪੰਜਾਬੀ) [[ਪੰਜਾਬ]] ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤਰ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਜਾਂ ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੋਕ ਬੋਲਦੇ ਹਨ।<ref name="ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼">{{cite book|last1=ਨਾਭਾ|first1=ਕਾਹਨ ਸਿੰਘ|title=ਗੁਰ ਸ਼ਬਦ ਰਤਨਾਕਰ ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼|date=April 13, 1930|publisher=Languages Department of Punjab|location=Patiala|page=ਪੰਜਾਬੀ|accessdate=11 November 2016}}</ref> ਇਹ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ [[ਹਿੰਦ-ਯੂਰਪੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ|ਹਿੰਦ-ਯੂਰਪੀ]] ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚੋਂ [[ਹਿੰਦ-ਇਰਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਿਵਾਰ|ਹਿੰਦ-ਇਰਾਨੀ]] ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ਼ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਇਹ [[ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ|ਪੰਜਾਬੀਆਂ]] ਦੀ [[ਮਾਂ ਬੋਲੀ]] ਹੈ ਅਤੇ [[ਸਿੱਖੀ]] ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵੀ ਹੈ। [[ਗੁਰਮੁਖੀ|ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ]] 'ਚ [[ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ|ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ]] ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ [[ਸੰਸਾਰ|ਦੁਨੀਆਂ]] ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰ [[ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ]] ਦੇ ਉੱਘੇ [[ਭੰਗੜਾ]] [[ਸੰਗੀਤ]] ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। [[ਪਾਕਿਸਤਾਨ]] ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਬੋਲੀ ਹੈ।
ਜਨੂੰਨਆ{ਪੰਜਾਬੀਆਂ}}
 
ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ '''[https://punjabidunia1.blogspot.com/?m=1]''' {{IPAc-en|p|ʌ|n|ˈ|dʒ|ɑː|b|i}} ([[ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ ਲਿਪੀ|ਸ਼ਾਹਮੁਖੀ]]: ‎پنجابی‎) ([[ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ|ਗੁਰਮੁਖੀ]]: ਪੰਜਾਬੀ) [[ਪੰਜਾਬ]] ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤਰ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਜਾਂ ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੋਕ ਬੋਲਦੇ ਹਨ।<ref name="ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼">{{cite book|last1=ਨਾਭਾ|first1=ਕਾਹਨ ਸਿੰਘ|title=ਗੁਰ ਸ਼ਬਦ ਰਤਨਾਕਰ ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼|date=April 13, 1930|publisher=Languages Department of Punjab|location=Patiala|page=ਪੰਜਾਬੀ|accessdate=11 November 2016}}</ref> ਇਹ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ [[ਹਿੰਦ-ਯੂਰਪੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ|ਹਿੰਦ-ਯੂਰਪੀ]] ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚੋਂ [[ਹਿੰਦ-ਇਰਾਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਿਵਾਰ|ਹਿੰਦ-ਇਰਾਨੀ]] ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ਼ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਇਹ [[ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ|ਪੰਜਾਬੀਆਂ]] ਦੀ [[ਮਾਂ ਬੋਲੀ]] ਹੈ ਅਤੇ [[ਸਿੱਖੀ]] ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵੀ ਹੈ। [[ਗੁਰਮੁਖੀ|ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ]] 'ਚ [[ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ|ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ]] ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ [[ਸੰਸਾਰ|ਦੁਨੀਆਂ]] ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰ [[ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ]] ਦੇ ਉੱਘੇ [[ਭੰਗੜਾ]] [[ਸੰਗੀਤ]] ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। [[ਪਾਕਿਸਤਾਨ]] ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਬੋਲੀ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ਬਦ "ਪੰਜਾਬੀ" ਨੂੰ [[ਪੰਜਾਬ]] ਨਾਲ਼ ਸਬੰਧਿਤ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਖਿੱਤੇ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲ਼ਿਆਂ ਨੂੰ 'ਪੰਜਾਬੀ' ਹੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
"ਐਥਨੋਲੋਗ" [[2005]] (ਬੋਲੀਆਂ ਨਾਲ਼ ਸਬੰਧਿਤ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵਗਿਆਨਕੋਸ਼) ਮੁਤਾਬਕ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ 8.8 [[ਕਰੋੜ]] ਲੋਕ ਬੋਲਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਸਮੁੱਚੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ''''ਦਸਵੀਂ ਬੋਲੀ'''' ਹੈ। [[2008]] ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ [[ਪਾਕਿਸਤਾਨ]] ਵਿੱਚ 76,334,300 ਲੋਕ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ [[2011]] ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 3,11,44,095 ਲੋਕ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਦੇ ਹਨ।<ref>{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011Census/Language-2011/Statement-1.pdf|title=Statement 1: Abstract of speakers' strength of languages and mother tongues - 2011|last=|first=|date=|website=http://www.censusindia.gov.in/2011census|publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India
Ministry of Home Affairs,
Government of India|access-date=}}</ref> ਇਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਮੁੱਖ ਉਪ-ਬੋਲੀਆਂ ਹਨ- ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਲਹਿੰਦੀ ਪੰਜਾਬੀ। ਲਹਿੰਦੀ ਪੰਜਾਬੀ, ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਪਹਾੜੀ ਬੋਲੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਆਪਣੇ ਸੁਰ-ਵਿਗਿਆਨ ਕਰ ਕੇ ਅਜੋਕੀ [[ਹਿੰਦ-ਯੂਰਪੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ|ਹਿੰਦ-ਯੂਰਪੀ ਬੋਲੀਆਂ]] ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਬੋਲੀ ਜਾਪਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਦੀਆਂ ਕਈ ਉਪ-ਬੋਲੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਮਾਝੀ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਉਪ-ਬੋਲੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਪ-ਬੋਲੀ ਪੁਰਾਣੇ [[ਪੰਜਾਬ]] ਦੇ [[ਮਾਝਾ]] ਖ਼ਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਅਜੋਕੇ [[ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ]] ਅਤੇ [[ਲਾਹੌਰ]] ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਉਪ-ਬੋਲੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖਣ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।