ਮੁੱਖ ਮੀਨੂ ਖੋਲ੍ਹੋ

ਕੀਵਿਆਈ ਰੂਸ (ਰੂਸੀ: Киевская Русь, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Kievan Rus') ਮੱਧ ਕਾਲੀਨ ਯੂਰਪ ਦਾ ਇਕ ਰਾਜ ਸੀ। ਜਿਹੜਾ 9ਵੀਂ ਸੇ 13ਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ[1][2] ਈਸਵੀ ਤੱਕ ਅਸਤਿਤਵ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਅਤੇ 1237-1240 ਦੇ ਮੰਗੋਲ ਆਕਰਮਣ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਾਲ਼ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ 'ਰੋਸ ਖ਼ਾਗਾਨਤ​' ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸਾਲ 882 ਵਿੱਚ 'ਰੂਸ' ਨਾਮ ਦੀ ਇਕ ਉਪਜਾਤੀ ਨੇ ਇਹਨੂੰ ਖ਼ਜ਼ਰੋਂ ਦੀ ਅਧੀਨਤਾ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨੋਵਗੋਰੋਦ ਤੋਂ ਹਟਾ ਕੇ ਕਿਊ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। 11ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਰਾਜ ਦੀਆ ਸੀਮਾਵਾਂ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਾਗਰ, ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਵੋਲਗਾ ਨਦੀ, ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਪੋਲੈਂਡ ਰਾਜ ਅਤੇ ਲਥਈਨਿਆ ਮਹਾਨ ਡਿਊਕ ਰਾਜ ਤੱਕ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਸੀ। ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਮਹਾਨ (980-1015) ਔਰ ਯਾਰੋ ਸਲਾਵ ਪ੍ਰਥਮ ਉਰਫ਼ ਯਾਰੋ ਸਲਾਵ ਬੁੱਧੀਮਾਨ (1019-1054) ਦੇ ਰਾਜਕਾਲ ਵਿੱਚ ਕੀਵਿਆਈ ਰੂਸ ਦਾ ਸੁਨਹਿਰਾ ਯੁੱਗ ਸਮਝੀਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਰਾਜ ਦਾ ਈਸਾਈਕਰਨ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਲਿਖਤ ਪੂਰਵੀ ਸਲਾਵ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਨਾਲ਼ੀ ਬਣਾਈ ਗਈ। ਇਸ ਪ੍ਰਨਾਲ਼ੀ ਨੂੰ 'ਰੂਸੀ ਨਿਆਇ' ਯਾ ਰੋਸਕਾਿਆ ਪਰ ਊਦਾ ( Правда русьская, Pravda Rus'skaya) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। 11 ਵੀਂ ਸਦੀ ਕੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵਾਇਕਨਗੋਂ ਦਾ ਕਾਲ਼ ਜਦੋਂ ਅਸਤ ਹੁਣ ਨੂੰ ਸੀ ਉਸ ਸਮੇ ਕੀਵਿਆਈ ਰੂਸ ਰਾਜ ਵੀ ਬਿਖਰਨੇ ਸੁਰੂ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕੁਸਤੁਨਤੁਨੀਆ ਅਤੇ ਬੀਜ਼ਾਨਟਨ ਸਲਤਨਤ ਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪੈਣ ਉੱਤੇ ਕੀਵਿਆਈ ਰੂਸ ਦੇ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਉੱਤੇ ਵੀ ਅਸਰ ਪਿਆ। 1230 ਦੇ ਦਸ਼ਕ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਮੰਗੋਲ ਪਹੁੰਚਣ ਉੱਤੇ ਮਨੂੰ ਇਹ ਸਹਿਣ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ ਅਤੇ ਉਹਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਭੰਨ ਪੂਰਵੀ ਸਲਾਵੀ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਰੂਸੀ ਸਾਮਰਾਜ ਫਿਰ ਇਕ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿੱਚ ਇਕੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਆਧੂਨਿਕ ਰੂਸ, ਬੇਲਾਰੂਸ ਅਤੇ ਯੁਕਰੇਨ ਰਾਸ਼ਟਰ ਆਪਣੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਹਿਚਾਣ ਕੀਵਿਆਈ ਰੂਸ ਰਾਜਿਆ ਤੋਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

Kievan Rus'
Рѹ́сь
882–1240
Realm of Kievan Rus at its height
(with dependent lands)
ਰਾਜਧਾਨੀ Kiev
ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ Old East Slavic
ਧਰਮ Slavic Paganism
Orthodox Christianity
ਸਰਕਾਰ Monarchy (Rurik Dynasty)
Grand Prince of Kiev
 •  882–912 Oleg
ਵਿਧਾਨਕ ਢਾਂਚਾ Veche, Prince Council
ਇਤਿਹਾਸ
 •  ਸ਼ੁਰੂ 882
 •  ਖ਼ਤਮ 1240
ਮੁਦਰਾ Grivna
ਹੁਣ  Belarus
ਫਰਮਾ:ਦੇਸ਼ ਸਮੱਗਰੀ Moldova
 Poland
ਫਰਮਾ:ਦੇਸ਼ ਸਮੱਗਰੀ Romania
 Russia
ਫਰਮਾ:ਦੇਸ਼ ਸਮੱਗਰੀ Slovakia
 Ukraine ਦਾ ਹਿੱਸਾ

ਨੋਟਸਸੋਧੋ

  1. ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗਲਤੀ:Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Nazarenko
  2. Magocsi (2010), p. 73.

ਹਵਾਲੇਸੋਧੋ

  •   This article incorporates public domain material from websites or documents of the Library of Congress Country Studies.Russia

ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂਸੋਧੋ