ਸਰ ਵਿਲੀਅਮ ਹੈਨਰੀ ਬ੍ਰੈਗ[1] (ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ: William Henry Bragg; ਜਨਮ: 2 ਜੁਲਾਈ 1862 - 12 ਮਾਰਚ 1942) ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਕੈਮਿਸਟ, ਗਣਿਤ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਸਰਗਰਮ ਖਿਡਾਰੀ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਵਿਲੱਖਣ ਢੰਗ ਨਾਲ[2] ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਲਾਰੈਂਸ ਬ੍ਰੈਗ ਨਾਲ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ 1915 ਦਾ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ: "ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਐਕਸ-ਰੇ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਵਾਂ " ਲਈ।[3] ਖਣਿਜ ਬ੍ਰੈਗਾਈਟ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਉਸਦੇ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਹੈ।

ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਅਵਾਰਡਸੋਧੋ

ਬ੍ਰੈਗ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ, ਲਾਰੈਂਸ ਬ੍ਰੈਗ ਨਾਲ 1915 ਵਿੱਚ "ਐਕਸ-ਰੇ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ" ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸੰਯੁਕਤ ਜੇਤੂ ਸੀ।[4]

ਬ੍ਰੈਗ ਨੂੰ 1907 ਵਿਚ ਰਾਇਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦਾ ਫੈਲੋ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ, 1920 ਵਿਚ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ, ਅਤੇ 1935 ਤੋਂ 1940 ਤਕ ਰਾਇਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਹ 1 ਜੂਨ 1946 ਨੂੰ ਬੈਲਜੀਅਮ ਦੀ ਰਾਇਲ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ, ਲੈਟਰਸ ਅਤੇ ਫਾਈਨ ਆਰਟਸ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਉਹ 1917 ਵਿਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਐਂਪਾਇਰ (ਆਰਬੀਆਈ) ਦੇ ਆਰਡਰ ਦਾ ਕਮਾਂਡਰ ਅਤੇ 1920 ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਯੁੱਧ ਦੇ ਸਨਮਾਨਾਂ ਵਿਚ ਨਾਈਟ ਕਮਾਂਡਰ ( ਕੇਬੀਈ ) ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ 1931 ਵਿਚ ਆਰਡਰ ਆਫ਼ ਮੈਰਿਟ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਨਿਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀਸੋਧੋ

1889 ਵਿੱਚ, ਐਡੀਲੇਡ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰੈਗ ਨੇ ਗਵਾਂਡੇਲੀਨ ਟੌਡ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਇੱਕ ਹੁਨਰਮੰਦ ਜਲ ਰੰਗ ਦਾ ਪੇਂਟਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਸਰ ਚਾਰਲਸ ਟੌਡ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬੱਚੇ ਸਨ, ਇਕ ਧੀ, ਗਵੇਂਦੋਲਨ ਅਤੇ ਦੋ ਬੇਟੇ, ਵਿਲੀਅਮ ਲਾਰੈਂਸ, 1890 ਵਿਚ ਨੌਰਥ ਐਡੀਲੇਡ ਅਤੇ ਰਾਬਰਟ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਗਵੇਂਦੋਲਨ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਆਰਕੀਟੈਕਟ ਅਲਬਾਨ ਕੈਰੋ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਬ੍ਰੈਗ ਨੇ ਐਡੀਲੇਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਵਿਲੀਅਮ ਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ, ਅਤੇ ਰੌਬਰਟ ਗੈਲੀਪੋਲੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ. ਬ੍ਰੈਗ ਦੀ ਪਤਨੀ ਗਵੇਂਡੋਲਾਈਨ ਦੀ 1929 ਵਿਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਬ੍ਰੈਗ ਨੇ ਟੈਨਿਸ ਅਤੇ ਗੋਲਫ ਖੇਡਿਆ, ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਐਡੀਲੇਡ ਅਤੇ ਐਡੀਲੇਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲੈਕਰੋਸ ਕਲੱਬਾਂ ਦੇ ਬਾਨੀ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ, ਦੱਖਣੀ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿਚ ਲੇਕਰੋਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਐਡੀਲੇਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸ਼ਤਰੰਜ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦਾ ਸੈਕਟਰੀ ਵੀ ਰਿਹਾ। [5]

ਬ੍ਰੈਗ ਦੀ 1942 ਵਿਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੀ ਬੇਟੀ ਗਵੇਂਦੋਲਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਬੇਟੇ ਲਾਰੈਂਸ ਨੇ ਬਚਾਇਆ।

ਹਵਾਲੇਸੋਧੋ

  1. Da c. Andrade, E. N.; Lonsdale, K. (1943). "William Henry Bragg. 1862-1942". Obituary Notices of Fellows of the Royal Society. 4 (12): 276. JSTOR 769040. doi:10.1098/rsbm.1943.0003. 
  2. This is still a unique accomplishment, because no other parent-child combination has yet shared a Nobel Prize (in any field). In several cases, a parent has won a Nobel Prize, and then years later, the child has won the Nobel Prize for separate research. An example of this is with Marie Curie and her daughter Irène Joliot-Curie, who are the only mother-daughter pair. Several father-son pairs have won two separate Nobel Prizes.
  3. "The Nobel Prize in Physics 1915". Nobel Foundation. Retrieved 2008-10-09. 
  4. "The Nobel Prize in Physics 1915". Nobel Foundation. Retrieved 2018-04-26. 
  5. Bragg Centenary, 1886–1986, University of Adelaide, page 43.