ਕੋਸਾ /ˈksə/[3] (ਕੋਸਾ: isiXhosa [isikǁʰóːsa]) ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਅਧਿਕਾਰਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਲਗਭਗ 76 ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਭਾਵ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਦੇ ਲਗਭਗ 18% ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬਾਂਤੂ ਬੋਲੀਆਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੋਸਾ ਇੱਕ ਧੁਨੀਆਤਮਕ ਬੋਲੀ ਹੈ ਭਾਵ ਪੰਜਾਬੀ ਵਾਂਗ ਸਵਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਅੰਜਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕੋ ਸਮੂਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਉੱਤੇ ਅੱਡ-ਅੱਡ ਮਤਲਬ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਬੋਲੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨਿਆਰਾ ਲੱਛਣ ਹੈ ਇਹਦੇ ਟਿਕਟਿਕ ਜਾਂ ਖਟਖਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅੰਜਨ; ਕੋਸਾ ਸ਼ਬਦ ਆਪ ਵੀ ਇੱਕ ਟਿਕ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਨਾਲ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਕੋਸਾ
isiXhosa
ਮੂਲ-ਖੇਤਰਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ, ਲਿਸੋਥੋ
ਖੇਤਰਪੂਰਬੀ ਅੰਤਰੀਪ, ਪੱਛਮੀ ਅੰਤਰੀਪ
ਨਸਲੀਅਤਕੋਸਾ, ਬਾਕਾ
ਮੂਲ-ਬੁਲਾਰੇ76 ਲੱਖ  (2007)[1]
ਭਾਸ਼ਾ ਪਰਵਾਰ
ਨਾਈਜਰ-ਕਾਂਗੋ
  • ਅੰਧ-ਕਾਂਗੋ
    • ਬਨੂ-ਕਾਂਗੋ
      • ਬਾਂਤੋਈ
        • ਦੱਖਣੀ ਬਾਂਤੋਈ
          • ਬਾਂਤੂ
            • ਦੱਖਣੀ ਬਾਂਤੂ
              • ਨਿਗੂਨੀ
                • ਜ਼ੂੰਦਾ
                  • ਕੋਸਾ
ਅਧਿਕਾਰਤ ਰੁਤਬਾ
ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ
ਭਾਸ਼ਾ ਕੋਡ
ISO 639-1xh
ISO 639-2xho
ISO 639-3xho
Guthrie codeS.41[2]
Linguasphere99-AUT-fa incl.
varieties 99-AUT-faa
to 99-AUT-faj +
99-AUT-fb (isiHlubi)
South Africa 2011 Xhosa speakers proportion map.svg
ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਅਬਾਦੀ ਦਾ ਅਨੁਪਾਤ ਜੋ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਸਾ ਬੋਲਦਾ ਹੈ

ਹਵਾਲੇਸੋਧੋ

  1. Nationalencyklopedin "Världens 100 största språk 2007" The World's 100 Largest Languages in 2007
  2. Jouni Filip Maho, 2009. New Updated Guthrie List Online
  3. Laurie Bauer, 2007, The Linguistics Student's Handbook, Edinburgh