ਮੁੱਖ ਮੀਨੂ ਖੋਲ੍ਹੋ

ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਜਾਂ ਤਮਾਕੂਨੋਸ਼ੀ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ: Smoking) ਇਕ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਇਕ ਪਦਾਰਥ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਸੁਆਦ ਅਤੇ ਖੂਨ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਵਿਚ ਰਲਾਉਣ ਲਈ ਧੂੰਏ ਵਿਚ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਪਦਾਰਥ ਤਮਾਕੂ ਪੌਦੇ ਦੇ ਸੁੱਕੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਇਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਚੌਰਸ ਦੇ ਚਾਵਲ ਦੇ ਪੇਪਰ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟ ਇੱਕ "ਸਿਗਰਟ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਨੋਰੰਜਕ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਲਈ ਮਨਪਸੰਦ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੁੱਕੀਆਂ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਬਲਨ ਕਾਰਨ ਫੇਫੜਿਆਂ ਵਿਚ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖ਼ੂਨ ਵਿਚ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂ ਤਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਿਗਰਟ ਦੇ ਤਮਾਕੂਨੋਸ਼ੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ, ਇਹ ਪਦਾਰਥ ਐਰੋਸੋਲ ਕਣਾਂ ਅਤੇ ਗੈਸਾਂ ਦੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫਾਰਮਾੈਕਲੋਜੀਕਲ ਐਕਟਿਡ ਅਲਕੋਲੋਇਡ ਨਿਕੋਟੀਨ; ਵੈਂਪਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਗਰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਏਰੋਸੋਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਫੇਫੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਰਾਹੀਂ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਡੂੰਘੇ ਘੁਸਪੈਠ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਖ਼ੂਨ ਵਿਚ ਸਮਾਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੀਤੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਤਮਿਕ ਰੋਸ਼ਨੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਤਮਾਕੂਨੋਸ਼ੀ ਦਾ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਧੂੰਆਂ ਸਾਹ ਰਾਹੀਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤੌਰ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰੀਰਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਗੈਰ-ਤਮਾਕੂਨੋਸ਼ੀ ਵਾਲਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਈਆਂ ਔਸਤ ਮੌਤ ਦਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਅੱਧਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਿਗਰਟ ਪੀਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਦਿਖਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। 1990 ਤੋਂ 2015 ਤਕ ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਕਾਰਨ ਪੰਜ ਲੱਖ ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।[1]

ਮਨੋਰੰਜਕ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਇਕ ਹੈ। ਤੰਬਾਕੂ ਸਮੋਕਿੰਗ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰੂਪ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਅਰਬ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ।[2] ਸਿਗਰਟ ਪੀਣ ਲਈ ਘੱਟ ਆਮ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਕੈਨਾਬਿਸ ਅਤੇ ਅਫੀਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਕੁਝ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਹਾਰਡ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ, ਹੇਰੋਇਨ ਵਾਂਗ, ਵਰਗੀਕ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੀਮਤ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ' ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਸਿਗਰੇਟਸ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਰਮਿਤ ਹਨ ਪਰ ਇਹ ਵੀ ਢਿੱਲੇ ਤੰਬਾਕੂ ਅਤੇ ਰੋਲਿੰਗ ਪੇਪਰ ਤੋਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਉਪਕਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਈਪ, ਸਿਗਾਰ, ਬੀੜੀ, ਹੁੱਕਾ ਅਤੇ ਬੋੋਂਜਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਤਮਾਕੂਨੋਸ਼ੀ ਨੂੰ 5000 ਸਾ.ਯੁ.ਪੁ. ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੀਆਂ ਸਭਿਆਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਰੋਹ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਮੁਢਲੇ ਤਮਾਕੂਨੋਸ਼ੀ ਦਾ ਵਿਕਾਸ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜਾਂ ਵਿਚ ਜਾਂ ਸ਼ਮੈਨ ਅਤੇ ਜਾਜਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਦੂਗਰੀ ਜਾਂ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਗਿਆਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਵਿਚ ਤਬਦੀਲੀ ਕਰਨ ਲਈ ਯੂਰਪੀਅਨ ਖੋਜ ਅਤੇ ਅਮੈਰਾ ਦੇ ਅਮਲੇ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤੰਬਾਕੂ ਨੂੰ ਤਮਾਕੂਨੋਸ਼ੀ ਕਰਨ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਸਬ-ਸਹਾਰਾ ਅਫਰੀਕਾ ਜਿਹੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੋਕਿੰਗ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ (ਜਿਆਦਾਤਰ ਗਾਰੰਬੀਆਂ) ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਯੂਰੋਪ ਵਿੱਚ, ਇਸਨੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਅਤੇ ਡਰੱਗ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਅਣਪਛਾਤੀ ਸੀ।

ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇੱਕ ਥਾਂ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਤਮਾਖੂਨੋਸ਼ੀ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਦਾ ਅਨੁਭਵ: ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਪਾਪੀ, ਆਧੁਨਿਕ ਅਤੇ ਅਸ਼ਲੀਲ, ਇੱਕ ਸੰਭਾਵੀ ਅਤੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸਿਹਤ ਦੇ ਖਤਰੇ 20 ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿਚ, ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਇਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਨੈਗੇਟਿਵ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿਚ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਆਈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ। ਇਹ ਤਮਾਕੂਨੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦਾ ਕੈਂਸਰ, ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ, ਸੀਓਪੀਡੀ, ਲਿੰਗ ਦਾ ਨੁਕਸ, ਅਤੇ ਜਨਮ ਦੇ ਨੁਕਸ ਤੰਬਾਕੂਨੋਸ਼ੀ ਦੇ ਸਿਹਤ ਦੇ ਜੋਖਮ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਤੰਬਾਕੂ ਉਤਪਾਦਾਂ ਉੱਤੇ ਵਧੇਰੇ ਟੈਕਸ ਲਾਉਣ, ਵਿਗਿਆਪਨ ਨੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਗਿਆਪਨ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਗਿਆਪਨਾਂ ਨੂੰ ਸੀਮਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਸਿਗਰਟ ਪੀਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਅੰਕੜੇਸੋਧੋ

ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਅਮਰੀਕੀ ਅਰਥਚਾਰੇ ਨੂੰ $ 97.6 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ ਦੀ ਖਪਤ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਵਿੱਚ ਖ਼ਰਚ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ 96.7 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਜਨਤਕ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਸਿਹਤ ਦੇਖਭਾਲ 'ਤੇ ਖਰਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।[3] ਇਹ ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦ ਦਾ 1% ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਸਟੇਟ ਵਿਚ ਇਕ ਨਾਰੀ ਸਮੋਕਰ ਜੋ ਇਕ ਦਿਨ ਵਿਚ ਇਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੈਕ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਡਾਕਟਰੀ ਖਰਚਿਆਂ ਵਿਚ ਸਿਰਫ 19,000 ਡਾਲਰ ਦੀ ਵਾਧੇ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਔਰਤ ਜੋ ਇਕ ਦਿਨ ਚ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਪੈਕ ਸਮੋਕ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਔਸਤ $ 25,800 ਵਾਧੂ ਸਿਹਤ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਦੀ ਲਾਗਤ ਦੀ ਆਸ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।[4]

ਹਵਾਲੇਸੋਧੋ

  1. Reitsma, Marissa B; Fullman, Nancy; Ng, Marie; Salama, Joseph S; Abajobir, Amanuel (April 2017). "Smoking prevalence and attributable disease burden in 195 countries and territories, 1990–2015: a systematic analysis from the Global Burden of Disease Study 2015". The Lancet. 389: 1885–1906. doi:10.1016/S0140-6736(17)30819-X. 
  2. "Tobacco Fact sheet N°339". May 2014. Retrieved 13 May 2015. 
  3. Smith, Hilary. "The high costs of smoking". MSN money. Retrieved 10 September 2008 from http://articles.moneycentral.msn.com/Insurance/InsureYourHealth/HighCostOfSmoking.aspx
  4. U.S. Department of Treasury. "The Economic Costs of Smoking in the United States and the Benefits of Comprehensive Tobacco Legislation". Retrieved 10 September 2008 from "Archived copy" (PDF). Archived from the original (PDF) on 2008-10-15. Retrieved 2008-10-14.