ਬ੍ਰਹਮਾ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ: ब्रह्मा; /ˈbrəmɑː/) ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਤ੍ਰਿਮੂਰਤੀ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।[1]

ਬ੍ਰਹਮਾ
Brahma on hamsa.jpg
ਬ੍ਰਹਮਾ
ਦੇਵਨਾਗਰੀब्रह्मा
ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਲਿਪਾਂਤਰਨBrahmā
ਇਲਹਾਕਤ੍ਰਿਮੂਰਤੀ
ਜਗ੍ਹਾਸਥਾਇਆਲੋਕ
ਮੰਤਰਓਮ ਬਰੰਗ ਬ੍ਰਹਮਣਿਆ ਨਮਹ
ਪਤੀ/ਪਤਨੀਸਰਸਵਤੀ
ਵਾਹਨਹੰਸ

ਬ੍ਰਹਮਾ ਪੁਰਾਣ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਮਨੁ ਦਾ ਪਿਤਾ ਹੈ ਜਿਸਤੋਂ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸਰਸਵਤੀ ਹੈ।

ਜਨਮਸੋਧੋ

ਇੱਕ ਕਥਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਣੀ ਆਇਆ। ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੁਨਹਿਰੀ ਅੰਡਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਅੰਡੇ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।[1]

ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਥਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਜਨਮ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਨਾਭੀ ਵਿੱਚੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਕੰਵਲ ਤੋਂ ਹੋਇਆ।[1]

ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਰਚਨਾਸੋਧੋ

ਹਿੰਦੂ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਤੱਕ ਕਾਇਮ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਇੱਕ ਦਿਨ 216 ਕਰੋੜ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਨੀਆਂ ਤਬਾਹ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਸੌਂ ਜਾਵੇਗਾ।[1]

ਹਵਾਲੇਸੋਧੋ

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 ਡਾ. ਸੋਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਵਣਜਾਰਾ ਬੇਦੀ (2011). ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੋਸ਼. ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੁੱਕ ਸ਼ਾਪ, ਦਿੱਲੀ. p. 1763.