ਸ਼ੀਰਿਨ ਏਬਾਦੀ  (ਫਾਰਸੀ شيرين عبادى ਦਾ ਜਨਮ 21 ਜੂਨ 1947) ਇੱਕ ਇਰਾਨੀ ਵਕੀਲ ਸੀ, ਜੋਕਿ ਇਰਾਨ ਦੇ ਪੂਰਵ ਜੱਜ, ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਕਾਰਯਕਰਤਾ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਉਨਾ ਨੇ 2003 ਵਿੱਚ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਸ਼ੀਰੀਨ ਏਬਾਦੀ
Shirin-Ebadi-Amsterdam-2011-Photo-by-Persian-Dutch-Network.jpg
ਸ਼ੀਰੀਨ ਏਬਾਦੀ 2011 ਵਿੱਚ
ਜਨਮ (1947-06-21) 21 ਜੂਨ 1947 (ਉਮਰ 74)[1]
ਹਮਦਾਨ, ਇਰਾਨ
ਰਿਹਾਇਸ਼ਲੰਡਨ, ਇੰਗਲੈਂਡ
ਰਾਸ਼ਟਰੀਅਤਾਇਰਾਨੀ
ਅਲਮਾ ਮਾਤਰਤੇਹਰਾਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
ਪੇਸ਼ਾ
  • Lawyer
  • Judge
ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ Defenders of Human Rights Center
ਪੁਰਸਕਾਰRafto Prize (2001)
Nobel Peace Prize (2003)
JPM Interfaith Award (2004)
Legion of Honour (2006)
ਦਸਤਖ਼ਤ
Shirin Ebadi Signature.svg

ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਰੀਅਰਸੋਧੋ

ਏਬਾਦੀ ਦਾ ਜਨਮ ਇਮਾਨ ਦੇ ਹਮਦਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਮੁਹੰਮਦ ਅਲੀ ਏਬਾਦੀ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨੋਟਰੀ ਜਨਤਕ ਮੁੱਖੀ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਨ। ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ 1948 ਵਿੱਚ ਤੇਹਰਾਨ ਚਲਾ ਗਿਆ।

ਉਸ ਨੂੰ 1965 'ਚ ਤੇਹਰਾਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 1969 ਵਿੱਚ, ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੱਜ ਬਣਨ ਲਈ ਯੋਗਤਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਇੰਟਰਨਸ਼ਿਪ ਅਵਧੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਮਾਰਚ 1969 'ਚ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੱਜ ਬਣ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ 1971 ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਤਹਿਰਾਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ 'ਚ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ। 1975 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਤਹਿਰਾਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੀ। ਸਿਟੀ ਕੋਰਟ ਅਤੇ 1979 ਈਰਾਨੀ ਇਨਕਲਾਬ ਤੱਕ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਇਰਾਨ 'ਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਮਹਿਲਾ ਜੱਜ ਬਣੀ ਸੀ।[2][3][4]

ਉਸ ਦੀਆਂ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਏਬਾਦੀ 1993 ਤੱਕ ਵਕੀਲ ਵਜੋਂ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸ ਕੋਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲਾਅ ਆਫਿਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਖਾਲੀ ਸਮੇਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਈਰਾਨ ਦੇ ਪੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੇਖ ਲਿਖਣ ਲਈ ਕੀਤੀ।

ਏਬਾਦੀ ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਵਜੋਂਸੋਧੋ

2004 ਤੱਕ ਏਬਾਦੀ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਤਹਿਰਾਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰ ਦੇ ਰਹੀ ਸੀ।[3] ਉਹ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨ ਲਈ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਮੁਹਿੰਮ ਚਾਲਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ਬਾਅਦ 'ਚ ਸੁਧਾਰਵਾਦੀ ਮੁਹੰਮਦ ਖਤਾਮੀ ਦੇ ਮਈ 1997 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣ 'ਚ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

ਇੱਕ ਵਕੀਲ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਹ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਵਿੱਚ ਫਸਣ ਵਾਲੇ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਪੱਖ ਪੂਰਨ ਬੋਨੋ ਕੇਸਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਦਾਰੂਸ਼ ਫੌਹਰ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ, ਇੱਕ ਮਤਭੇਦ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨੇਤਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਚਾਕੂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਪਰਵਾਨੇ ਐਸਕੰਦਾਰੀ ਦੀ ਵੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਇਹ ਜੋੜਾ ਕਈ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਵਿਰੋਧੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ ਜੋ ਈਰਾਨ ਦੇ ਬੁੱਧੀਜੀਵੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਧਮਕੀਆਂ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਭਿਆਨਕ ਕਤਲਾਂ ਦੇ ਦੌਰ 'ਚ ਮਰ ਗਏ ਸਨ। ਸ਼ੰਕਾ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਪਈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਖਤਾਮੀ ਨੇ ਬੋਲਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਧੇਰੇ ਉਦਾਰਵਾਦੀ ਮਾਹੌਲ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਕਤਲ ਈਰਾਨ ਦੇ ਖੁਫੀਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਟੀਮ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖੀ ਸਈਦ ਇਮਾਮੀ ਨੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ ਸੀ।

ਏਬਾਦੀ ਨੇ ਵੀ ਇਜ਼ਤ ਇਬਰਾਹੀਮ-ਨੇਜਾਦ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਜੁਲਾਈ 1999 ਵਿੱਚ ਈਰਾਨੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ 'ਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। 2000 ਵਿੱਚ ਅਬਦਾਲੀ 'ਤੇ ਅੰਸਾਰ-ਏ-ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾਹ ਦੇ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਮੈਂਬਰ, ਅਮੀਰ ਫਰਸ਼ਦ ਇਬਰਾਹੀਮੀ ਦੇ ਵੀਡੀਓ ਟੇਪ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਵਿੱਚ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਬਰਾਹੀਮੀ ਨੇ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਰੂੜੀਵਾਦੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਤੇ ਸੰਗਠਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਦਾ ਇਕਬਾਲ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਤ ਇਬਰਾਹਿਮ-ਨੇਜਾਦ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਖਤਾਮੀ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਹਮਲੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਏਬਾਦੀ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਅਮੀਰ ਫਰਸ਼ਦ ਇਬਰਾਹੀਮੀ ਦੇ ਇਕਬਾਲੀਆ ਬਿਆਨ ਦੀ ਸਿਰਫ ਵੀਡੀਓ ਟੈਪ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਕੇਸ ਨੂੰ ਕੱਟੜਪੰਥੀਾਂ ਦੁਆਰਾ "ਟੇਪ ਨਿਰਮਾਤਾ" ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਵੀਡੀਓ ਟੇਪ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮਨੋਰਥਾਂ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ ਸਨ। ਏਬਾਦੀ ਅਤੇ ਰੋਹਮੀ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਖਤਾਮੀ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮਿਕ ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ ਦੇ ਮੁੱਖੀ ਨੂੰ ਇਬਰਾਹੀਮੀ ਦੇ ਵੀਡੀਓ ਟੇਪ ਜਮ੍ਹਾ ਭੇਜਣ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਲਾਇਸੈਂਸਾਂ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰਨ 'ਤੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮਿਕ ਨਿਆਂ ਪਾਲਿਕਾ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਈਬਰਾਹੀਮੀ ਦੇ ਵੀਡੀਓ ਟੇਪ ਕੀਤੇ ਇਕਬਾਲੀਆ ਨੂੰ ਮੁਆਫ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ 48 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲੀ ਕੈਦ 'ਚ 16 ਮਹੀਨੇ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।[5][6][7] ਇਸ ਕੇਸ ਨੇ ਇਰਾਨ ਉੱਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸਮੂਹਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਏਬਾਦੀ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਬਦਸਲੂਕੀ ਦੇ ਕਈ ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਬਚਾਅ ਵੀ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਰੀਅਨ ਗੋਲਸ਼ਾਨੀ[8], ਜਿਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸਤਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਮਤਰੇਈ ਪਤਨੀ ਦੁਆਰਾ ਕੁੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਕੇਸ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ 'ਚ ਵਿਵਾਦ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਏਬਾਦੀ ਨੇ ਇਸ ਕੇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇਰਾਨ ਦੇ ਸਮੱਸਿਆ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਹਿਰਾਸਤ ਸੰਬੰਧੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤਲਾਕ 'ਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਹਿਰਾਸਤ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਆਰੀਅਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਪਿਤਾ ਬਦਸਲੂਕੀ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਦੀ ਹਿਰਾਸਤ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਏਬਾਦੀ ਨੇ ਇੱਕ ਕਿਸ਼ੋਰ ਲੜਕੀ ਲੀਲਾ ਦਾ ਕੇਸ ਵੀ ਸੁਲਝਾ ਲਿਆ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਮੂਹਿਕ ਬਲਾਤਕਾਰ ਅਤੇ ਕਤਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਲੀਲਾ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਬੇਘਰ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਦੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਫਾਂਸੀ ਦਿਓ। ਏਬਾਦੀ ਇਸ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਵਾਲੀ ਕਾਨੂੰਨ ਵੱਲ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਧਿਆਨ ਲਿਆਂਦਾ।[9] ਏਬਾਦੀ ਨੇ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਵਾਲੇ ਕੁਝ ਕੇਸਾਂ (ਹਬੀਬੁੱਲਾ ਪਈਮਾਨ, ਅੱਬਾਸ ਮਾਰੂਫੀ, ਅਤੇ ਫਰਾਜ ਸਰਕੌਹੀ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਸਮੇਤ) ਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕੀਤਾ । ਉਸਨੇ ਪੱਛਮੀ ਫੰਡਾਂ ਨਾਲ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਸੋਸਾਇਟੀ ਫਾਰ ਪ੍ਰੋਟੈਕਟਿਵ ਰਾਈਟਸ ਆਫ਼ ਚਾਈਲਡ (ਐਸਪੀਆਰਸੀ) (1994) ਅਤੇ ਡਿਫੈਂਡਰਜ਼ ਆਫ਼ ਹਿਊਮਨ ਰਾਈਟਸ ਸੈਂਟਰ (ਡੀਐਚਆਰਸੀ) ਸਨ।[2][5]

ਉਸ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਸਰੀਰਕ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਅਸਲ ਟੈਕਸਟ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਹੜੀ 2002 ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਦੀ ਸੰਸਦ ਦੁਆਰਾ ਪਾਸ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸੰਸਦ ਦੀਆਂ ਔਰਤ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਏਬਾਦੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਖਰੜਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਔਰਤ ਦਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਤਲਾਕ ਦੇਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਕਿਵੇਂ ਹੈ। ਏਬਾਦੀ ਦੇ ਸੰਸਕਰਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਰੀਆ (ਇਸਲਾਮੀ ਕਾਨੂੰਨ) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਏਬਾਦੀ ਨੇ ਬਿੱਲ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਮਰਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਿੱਲ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਛੁੱਟੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।[9]

ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰਸੋਧੋ

10 ਅਕਤੂਬਰ 2003 ਨੂੰ, ਏਬਾਦੀ ਨੂੰ ਲੋਕਤੰਤਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਲਈ ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।[10] ਚੋਣ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ "ਦਲੇਰ ਵਿਅਕਤੀ" ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨੇ "ਆਪਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ।"[11] ਹੁਣ ਉਹ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇਣ ਲਈ ਵਿਦੇਸ਼ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।[ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ]

ਉਹ ਜਬਰੀ ਸਰਕਾਰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਨੀਤੀ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੈ। ਨੋਬਲ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਕੁਝ ਅਬਜ਼ਰਵਰਾਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪੋਪ ਜੌਨ ਪੌਲ II ਨੇ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ ਜਾਏਗਾ ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਨੇੜੇ ਹੈ।

ਉਹ ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਈਰਾਨੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਮੁਸਲਿਮ ਔਰਤ ਸੀ।[2]

ਸਾਲ 2009 ਵਿੱਚ ਨਾਰਵੇ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਜੋਨਸ ਗਹਰ ਸਟੇਅਰ ਨੇ ਇਕ ਬਿਆਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਏਬਾਦੀ ਦੇ ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨੂੰ ਈਰਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਜ਼ਬਤ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਇਹ ਕੌਮੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਨੋਬਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।"[12] ਈਰਾਨ ਨੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ।[13]

ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ  ਸੋਧੋ

  • Awarded plate by Human Rights Watch, 1996
  • Official spectator of Human Rights Watch, 1996
  • Awarded Rafto Prize, Human Rights Prize in Norway, 2001
  • Nobel Peace Prize in October 2003
  • Women's eNews 21 Leaders for the 21st Century Award, 2004
  • International Democracy Award, 2004
  • James Parks Morton Interfaith Award from the Interfaith Center of New York, 2004
  • ‘Lawyer of the Year’ award, 2004
  • Doctor of Laws, Williams College, 2004[14]
  • Doctor of Laws, Brown University, 2004
  • Doctor of Laws, University of British Columbia, 2004
  • Honorary doctorate, University of Maryland, College Park, 2004
  • Honorary doctorate, University of Toronto, 2004
  • Honorary doctorate, Simon Fraser University, 2004
  • Honorary doctorate, University of Akureyri, 2004
  • Honorary doctorate, Australian Catholic University, 2005
  • Honorary doctorate, University of San Francisco, 2005
  • Honorary doctorate, Concordia University, 2005
  • Honorary doctorate, The University of York, The University of Canada, 2005
  • Honorary doctorate, Université Jean Moulin in Lyon, 2005
  • UCI Citizen Peacebuilding Award, 2005
  • The Golden Plate Award by the Academy of Achievement, 2005
  • Legion of Honor award, 2006
  • Honorary doctorate, Loyola University Chicago, 2007
  • Honorary Doctorate The New School University, 2007
  • One of A Different View's 15 Champions of World Democracy, 2008[15]
  • Award for the Global Defence of Human Rights, International Service Human Rights Award, 2009
  • Honorary Doctor of Laws, Marquette University, 2009[16]
  • Honorary Doctor of Law, University of Cambridge, 2011[17]
  • Honorary Doctorate, School of Oriental and African Studies (SOAS) University of London, 2012
  • Honorary Doctor of Laws, Law Society of Upper Canada, 2012[18]
  • Wolfgang Friedmann Memorial Award, Columbia Journal of Transnational Law, 2013

 ਕਿਤਾਬ ਛਪੀਆਂਸੋਧੋ

ਹੋਰ ਦੇਖੋਸੋਧੋ

  • Iranian women
  • List of famous Persian women
  • List of peace activists
  • Intellectual movements in Iran
  • Persian women's movement
  • Islamic feminism
  • List of Iranian intellectuals

ਹਵਾਲੇਸੋਧੋ

  1. Daniel P. O'Neil (2007). Fatima's sword: Everyday female resistance in post-revolutionary Iran. ProQuest. pp. 55–61. ISBN 978-0-549-40947-2. Retrieved 15 January 2012. 
  2. 2.0 2.1 2.2 "Profile: Shirin Ebadi". BBC News. 27 November 2009. Retrieved 26 April 2017. 
  3. 3.0 3.1 2004–2005 Lecture – Shirin Ebadi, Edmonton, Alberta, 21 October 2004, http://www.globaled.ualberta.ca/en/VisitingLectureshipinHumanRights/20042005ShirinEbadi.aspx, retrieved on 26 ਅਪਰੈਲ 2017 
  4. Porochista Khakpour (25 April 2017). "Shirin Ebadi: 'Almost a fourth of the people on Earth are Muslim. Are they like each other? Of course not'". Retrieved 25 April 2017. 
  5. 5.0 5.1 "Shirin Ebadi – Biographical". The Norwegian Nobel Institute. 2003. Retrieved 26 April 2017. 
  6. "Shirin Ebadi – Facts". The Norwegian Nobel Institute. 2003. Retrieved 26 April 2017. 
  7. "Shirin Ebadi – Other Resources". The Norwegian Nobel Institute. 2003. Retrieved 26 April 2017. 
  8. LoLordo, Ann. "Girl's murder shames Iran Torture: She was as much a victim of Iran's child custody laws as of relatives who killed her.". baltimoresun.com. Retrieved 19 January 2019. 
  9. 9.0 9.1 Shirin Ebadi (10 April 2007). Azadeh Moaveni, ed. Iran Awakening: One Woman's Journey to Reclaim Her Life and Country. Random House. p. 256. ISBN 9780812975284. 
  10. Nobelprize.org: The Nobel Peace Prize 2003, last retrieved on 12 October 2007
  11. bbc.co.uk: Nobel winner's plea to Iran, last retrieved on 12 October 2007
  12. "Norway says Iran confiscated Ebadi's Nobel". Reuters. 27 November 2009. Retrieved 26 April 2009. 
  13. "Iran Denies It Confiscated Ebadi's Nobel Medal". The New York Times. Reuters. 27 November 2009. Retrieved 27 November 2009. 
  14. Williams College: Honorary Degree Citation 2004, last retrieved on 5 May 2008
  15. A Different View, Issue 19, January 2008.
  16. "University Honors: Shirin Ebadi". Marquette University. Archived from the original on 3 November 2009. Retrieved 10 January 2010. 
  17. http://www.cambridgenetwork.co.uk/news/article/default.aspx?objid=83533
  18. http://www.lsuc.on.ca/WorkArea/DownloadAsset.aspx?id=2147487963

ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂਸੋਧੋ

Press interviews
ਵੀਡੀਓ
ਫੋਟੋ