ਭਾਈ ਦਿਆਲਾ ਜੀ ( ਪੰਜਾਬੀ: ਭਾਈ ਦਿਆਲਾ ਜੀ, ਹਿੰਦੀ:भाई दयाला जी

Bhai Dayala
Mehdiana 1.jpg
Depiction of Bhai Dayala being boiled alive.
ਜਨਮunknown
ਮੌਤ11 November 1675
Delhi, India
ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨDeath by boiling
ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ Martyrdom, Being Masand of the Patna Sangat and responsible for Patna Suba.

( 9 ਨਵੰਬਰ 1675) ਨੂੰ ਭਾਈ ਦਿਆਲ ਦਾਸ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਛੇਤੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਈ ਮਤੀ ਦਾਸ , ਭਾਈ ਸਤੀ ਦਾਸ ਅਤੇ ਨੌਵੇਂ ਗੁਰੂ, ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਨਾਲ ਸ਼ਹੀਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦੀ ਸੇਵਾਸੋਧੋ

ਭਾਈ ਦਿਆਲਾ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੇ ਅਤੇ ਨੇੜਲੇ ਸਾਥੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਭਾਈ ਦਿਆਲਾ, ਪਟਨਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਸੰਗਤ ਦੇ ਮੁਖੀ ਸਨ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮਸੰਦਾਂ ਦੇ ਇੰਚਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੇ ਸਨ। [1] ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਗੋਬਿੰਦ ਰਾਏ (ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ) ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਭੇਜਿਆ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਨੇ ਇਕ ਪੱਤਰ, ਜੋ ਡਾਕਾ ਵਿਖੇ ਸੀ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਜਨਮ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।

ਭਾਈ ਦਿਆਲਾ ਨੇ ਭਾਈ ਕ੍ਰਿਪਾਲ [2] ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਦੇ ਬੇਟੇ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਵਿਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਲਖਨੌਰ ਵਿਖੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਗੋਬਿੰਦ ਰਾਏ ਨਾਲ ਸਨ ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਟਨਾ ਤੋਂ ਆਏ ਸਨ ਅਤੇ ਸੰਨ 1672 ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਬਾਬਾ ਬਕਾਲਾ ਵੱਲ ਗਏ। [ 6]

ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ 11 ਜੁਲਾਈ, 1675 ਨੂੰ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ,ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਭਾਈ ਦਿਆਲ ਦਾਸ, ਭਾਈ ਮਤੀ ਦਾਸ, ਅਤੇ ਭਾਈ ਸਤੀ ਦਾਸ ਵੀ ਸਨ।

ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀਸੋਧੋ

ਭਾਈ ਦਿਆਲਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਿਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਸਨ ਜੋ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਨਾਲ ਗਏ ਸਨ ਜਦੋਂ 11 ਜੁਲਾਈ 1675 ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਅਨੰਦਪੁਰ ਦਿੱਲੀ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ ਸਨ, ਬਾਕੀ ਦੋ ਭਰਾ ਸਨ --- ਭਾਈ ਮਤੀ ਦਾਸ, ਇਕ ਦੀਵਾਨ ਅਤੇ ਭਾਈ ਸਤੀ ਦਾਸ, ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿਚ ਇਕ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਨੌਵੇਂ ਗੁਰੂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਗਰਾ ਵਿਖੇ ਸਮਰਾਟ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸ਼ਹਾਦਤਸੋਧੋ

11 ਨਵੰਬਰ, 1675 ਨੂੰ ਭਾਈ ਮਤੀ ਦਾਸ ਦੀ ਫਾਂਸੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਈ ਦਿਆਲਾ ਨੇ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੂੰ ਜ਼ਾਲਮ ਕਹਿਣ ਵਾਲੇ ਮੁਗਲਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਸੁਭਾਅ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੱਬ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਅੱਤਿਆਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਾਪ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਵਿਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। [3] ਭਾਈ ਦਿਆਲਾ ਨੂੰ ਲੋਹੇ ਦੀ ਚੇਨ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਅਤੇ ਮੋਢੇ ਇਕ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਵੱਡੇ ਕੜਾਹੇ ਵਿੱਚ ਡੁਬੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਖੜਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।[4] [5] ਉਸ ਸਮੇਂ ਭਾਈ ਦਿਆਲਾ ਨੇ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਫਿਰ ਗਰਮ ਉਬਾਲ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਪਾਠ ਕੀਤਾ। [4] ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਠੇ ਦੇ ਇੱਕ ਬਲਾਕ ਵਿੱਚ ਭੁੰਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। [6] [7]

ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋਸੋਧੋ

ਹਵਾਲੇਸੋਧੋ

  1. Johar, Surinder Singh (1997). Guru Tegh Bahadur: A Bibliography (First imprint ed.). New Delhi: Abhinav Publications. p. 126. ISBN 978-81-7017-030-3. 
  2. Singh, Darshan (1975). The Ninth Nanak: A Historical Biography. Jullundur: K. Lal. p. 71. OCLC 4835560. 
  3. Lakshman, Bhagat (1995). Short Sketch of the Life and Works of Guru Gobind Singh (AES Reprint ed.). New Delhi: Asian Educational Services. p. 15. ISBN 978-81-206-0576-3. 
  4. 4.0 4.1 Siṅgha, Guraprīta (2003). Soul of Sikhism. A.H.W. Sameer series. New Delhi: Fusion Books. p. 100. ISBN 978-81-288-0085-6. OCLC 495613935. 
  5. Bakshi, Ram; Mittra, Sangh (2002). Saints of India: Guru Gobind Singh. Criterion. p. 287. 
  6. Gupta, Hari Ram (1984). History of the Sikhs: The Sikh Gurus, 1469-1708. Munshiram Manoharlal. p. 386. OCLC 923129193. 
  7. Sharma, B. R., ed. (1987). Punjab District Gazetteers: Rupnagar. Gazeteer of India. Chandigarh: Revenue Department, Punjab. p. 56. OCLC 863422953.