ਹਰਿਵੰਸ਼ ਰਾਏ ਸ਼ਰੀਵਾਸਤਵ ਉਰਫ਼ ਬੱਚਨ (ਹਿੰਦੀ: हरिवंश राय बच्चन) (27 ਨਵੰਬਰ 1907 – 18 ਜਨਵਰੀ 2003) ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਇੱਕ ਕਵੀ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਸਨ। ਉਹ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਆਰੰਭਕ ਦੌਰ ਦੀ ਹਿੰਦੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਛਾਇਆਵਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਲੋਂ ਇੱਕ ਹਨ ਸ਼ਰੀਵਾਸਤਵ ਕਾਇਸਥ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਤਾਪਗੜ੍ਹ ਜਿਲੇ ਦੇ ਬਾਬੂਪੱਟੀ (ਰਾਣੀਗੰਜ) ਵਿਖੇ ਜਨਮੇ, ਬੱਚਨ ਹਿੰਦੀ ਕਵੀ ਸੰਮੇਲਨਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕਵੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਚਨਾ ਮਧੂਸ਼ਾਲਾ (मधुशाला) ਹੈ।[1] ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਐਕਟਰ ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸਨ।

ਹਰਿਵੰਸ਼ ਰਾਏ ਬੱਚਨ
200px
ਜਨਮਹਰਿਵੰਸ਼ ਰਾਏ ਬੱਚਨ ਸ਼ਰੀਵਾਸਤਵ
(1907-11-27)27 ਨਵੰਬਰ 1907
ਅਲਾਹਾਬਾਦ, ਅਗਰ ਅਤੇ ਅਵਧ ਦੇ ਸੰਯੁਕਤ ਪਦੇਸ਼, ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ
(ਹੁਣ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ)
ਮੌਤ18 ਜਨਵਰੀ 2003(2003-01-18)
ਮੁੰਬਈ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਭਾਰਤ
ਅਲਮਾ ਮਾਤਰਸੇਂਟ ਕੈਥਰੀਨ'ਜ ਕਾਲਜ, ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ
ਕਿੱਤਾਕਵੀ, ਲੇਖਕ
ਜੀਵਨ ਸਾਥੀਸ਼ਿਆਮਾ (1926–1936)
ਤੇਜੀ ਬੱਚਨ (1941–2003)
ਔਲਾਦਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ, ਅਜਿਤਾਭ ਬੱਚਨ
ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਬੱਚਨ ਪਰਵਾਰ
ਦਸਤਖ਼ਤ

ਕਵਿਤਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿਸੋਧੋ

  1. ਤੇਰਾ ਹਾਰ (1929
  2. ਮਧੂਸ਼ਾਲਾ (1935),
  3. ਮਧੂਬਾਲਾ (1936),
  4. ਮਧੂਕਲਸ਼ (1937),
  5. ਨਿਸ਼ਾ ਨਿਮੰਤ੍ਰਣ (1938),
  6. ਏਕਾਂਤ ਸੰਗੀਤ (1939),
  7. ਆਕੁਲ ਅੰਤਰ (1943),
  8. ਸਤਰੰਗਿਨੀ (1945),
  9. ਹਲਾਹਲ (1946),
  10. ਬੰਗਾਲ ਕਾ ਕਾਵ੍ਯ (1946),
  11. ਖਾਦੀ ਕੇ ਫੂਲ (1948),
  12. ਸੂਤ ਕੀ ਮਾਲਾ (1948),
  13. ਮਿਲਨ ਯਾਮਿਨੀ (1950),
  14. ਪ੍ਰਣਯ ਪਤ੍ਰਿਕਾ (1955),
  15. ਧਾਰ ਕੇ ਇਧਰ ਉਧਰ (1957),
  16. ਆਰਤੀ ਔਰ ਅੰਗਾਰੇ (1958),
  17. ਬੁੱਧ ਔਰ ਨਾਚਘਰ (1958),
  18. ਤ੍ਰਿਭੰਗਿਮਾ (1961),
  19. ਚਾਰ ਖੇਮੇ ਚੌਂਸਠ ਖੂੰਟੇ (1962),
  20. ਦੋ ਚੱਟਾਨੇਂ (1965),
  21. ਬਹੁਤ ਦਿਨ ਬੀਤੇ (1967),
  22. ਕਟਤੀ ਪ੍ਰਤਿਮਾਓਂ ਕੀ ਆਵਾਜ਼ (1968),
  23. ਉਭਰਤੇ ਪ੍ਰਤਿਮਾਨੋਂ ਕੇ ਰੂਪ (1969),
  24. ਜਾਲ ਸਮੇਟਾ (1973)

ਆਤਮਕਥਾਸੋਧੋ

  1. ਕ੍ਯਾ ਭੂਲੂੰ ਕ੍ਯਾ ਯਾਦ ਕਰੂੰ (1969),
  2. ਨੀੜ ਕਾ ਨਿਰਮਾਣ ਫਿਰ (1970),
  3. ਬਸੇਰੇ ਸੇ ਦੂਰ (1977),
  4. ਬੱਚਨ ਰਚਨਾਵਲੀ ਕੇ ਨੌ ਖੰਡ (1983),
  5. ਦਸ਼ਦਵਾਰ ਸੇ ਸੋਪਾਨ ਤਕ (1985)

ਬਾਹਰਲੇ ਲਿੰਕਸੋਧੋ

ਹਵਾਲੇਸੋਧੋ

  1. Harivanshrai Bachchan, 1907-2003 Obituary, Frontline, (The Hindu), February 01–14, 2003.