ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਤਰੀ ਸਹਿਯੋਗ ਸੰਗਠਨ (ਸਾਰਕ) ਅੱਠ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਭੂ-ਸਿਆਸੀ ਸੰਗਠਨ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਮਹਾਂਦੀਪ ਉੱਤੇ ਵਸੇ ਹੋਏ ਹਨ।[10] ਇਹਦੇ ਸਕੱਤਰਤ ਦਾ ਸਦਰ-ਮੁਕਾਮ ਕਠਮੰਡੂ, ਨੇਪਾਲ ਵਿਖੇ ਹੈ।[11]

ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਤਰੀ ਸਹਿਯੋਗ
ਸਕੱਤਰਤ
     ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼      ਨਿਗਰਾਨ ਦੇਸ਼
     ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼      ਨਿਗਰਾਨ ਦੇਸ਼
ਸਦਰ ਮੁਕਾਮਨੇਪਾਲ ਕਠਮੰਡੂ, ਨੇਪਾਲ
ਦਫ਼ਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ
Membership
ਆਗੂ
 •  ਸਕੱਤਰ ਜਨਰਲ ਅਰਜੁਨ ਬਹਾਦਰ ਥਾਪਾ[1]
 •  ਸੰਚਾਲਕ ਫਰਮਾ:Country data ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਅਬਰਾਹਮ ਗ਼ਫ਼ੂਰੀ[2]
ਫਰਮਾ:Country data ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਤਾਰੀਕ਼ ਮੁਹੰਮਦ[3]
ਫਰਮਾ:Country data ਭੂਟਾਨ ਸਿੰਗਯੇ ਦੋਰਜੀ[4]
 ਭਾਰਤ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਲੁਗੂਨ[5]
ਫਰਮਾ:Country data ਮਾਲਦੀਵ ਅਬਰਾਹਮ ਜ਼ੁਹੂਰੀ[6]
ਫਰਮਾ:Country data ਨੇਪਾਲ ਧਨ ਓਲੀ[7]
ਫਰਮਾ:Country data ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਹਿਮਰ ਇਸਮੈਲ[8]
ਫਰਮਾ:Country data ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਗਮਗੇ[9]
 •  ਸਾਰਕ ਸੰਮੇਲਨ  ਮਾਲਦੀਵ
ਕਾਇਮੀ 8 ਦਸੰਬਰ 1985
ਵੈੱਬਸਾਈਟ
www.saarc-sec.org
a. ਜੇਕਰ ਇੱਕ ਇਕਾਈ ਮੰਨੀ ਜਾਵੇ।
b. ਇੱਕ ਇਕੱਠੀ ਮੁੱਦਰਾ ਦੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰਨੁਮਾ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸਹਿਯੋਗ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 1980 ਵਿੱਚ ਘੜਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਢਾਕਾ ਵਿਖੇ ਹੋਏ ਇਹਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ 8 ਦਸੰਬਰ 1985 ਨੂੰ ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ, ਨੇਪਾਲ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼, ਭਾਰਤ, ਭੂਟਾਨ ਅਤੇ ਮਾਲਦੀਵ ਵੱਲੋਂ ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਹਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।[12][13] ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਪੈਂਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਨਵੇਂ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਦਾਖ਼ਲੇ ਕਰ ਕੇ ਵੱਡੀ ਹੁੰਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।[12] 2007 ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਸਾਰਕ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰਕ ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਵਾਲ਼ਾ ਪਹਿਲਾ ਦੇਸ਼ ਬਣਿਆ।[14]

ਸਾਰਕ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਦਾ ਟੀਚਾ ਹਿੱਤਕਾਰੀ ਅਰਥ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਾਂਝੇ ਸਵੈ-ਆਸਰੇ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਕਰਾਉਣਾ ਅਤੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਚਾਲ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਹੈ।[15] ਸਾਰਕ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਫ਼ਰਜ਼ ਨਿਭਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ (ਇੱਕ ਨਿਗਰਾਨ ਮੈਂਬਰ ਵਜੋਂ) ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਧਿਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨਾਲ਼ ਸਥਾਈ ਸਫ਼ਾਰਤੀ ਸੰਬੰਧ ਕਾਇਮ ਕਰ ਲਏ ਗਏ ਹਨ।[15] ਸਾਲਬੱਧੀ ਨਿਯਤ ਅਧਾਰ ਉੱਤੇ ਹਰੇਕ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਦੀਆਂ ਦਫ਼ਤਰੀ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਰੱਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਕੱਤਰ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।[15] 18ਵਾਂ ਸਾਰਕ ਸੰਮੇਲਨ ਨਵੰਬਰ, 2014 ਵਿੱਚ ਕਠਮੰਡੂ, ਨੇਪਾਲ ਵਿਖੇ ਹੋਵੇਗਾ।[16]

ਸਾਰਕ ਦਾ ਕੌਮੀ ਗੀਤਸੋਧੋ

ਏਸੀਆਨ ਜਿਹੀਆਂ ਖੇਤਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਅਜੇ ਤੱਕ ਸਾਰਕ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਦਫ਼ਤਰੀ ਗੀਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਰ ਕਵੀ-ਸਫ਼ੀਰ ਅਭੈ ਕੇ. ਦੀ ਲਿਖੀ ਕਵਿਤਾ ਨੇ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰਕ ਸਾਰਕ ਗੀਤ ਦੀ ਭਾਲ਼ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।[17]

ਸਾਰਕ ਦੇ ਮੈਂਬਰਸੋਧੋ

ਮਾਲਦੀਵਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ਭੂਟਾਨਨੇਪਾਲਸ੍ਰੀਲੰਕਾਭਾਰਤਮਿਆਂਮਾਰਥਾਈਲੈਂਡਕੰਬੋਡੀਆਲਾਓਸਵੀਅਤਨਾਮਬਰੂਨਾਏਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆਮਲੇਸ਼ੀਆਫ਼ਿਲਪੀਨਜ਼ਸਿੰਘਾਪੁਰਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨਪਾਕਿਸਤਾਨਤੁਰਕਮੇਨਿਸਤਾਨਇਰਾਨਅਜ਼ਰਬਾਈਜਾਨਕਜ਼ਾਖ਼ਸਤਾਨਕਿਰਗਿਜ਼ਸਤਾਨਤਾਜੀਕਿਸਤਾਨਉਜ਼ਬੇਕਿਸਤਾਨਚੀਨਰੂਸਤੁਰਕੀਜਪਾਨਮੰਗੋਲੀਆਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆਬਹਿਰੀਨਕੁਵੈਤਓਮਾਨਕਤਰਸਾਊਦੀ ਅਰਬਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਇਮਰਾਤਸਾਰਕਬਿਮਸਟੈੱਕਮੀਕੋਂਗ-ਗੰਗਾ ਸਹਿਕਾਰਤਾਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸੰਗਠਨਸ਼ੰਘਾਈ ਸਹਿਯੋਗ ਸੰਸਥਾਤੁਰਕ ਕੌਂਸਲਆਰਥਿਕ ਸਹਿਯੋਗ ਸੰਸਥਾਖਾੜੀ ਸਹਿਯੋਗ ਕੌਂਸਲਏਸ਼ੀਆ ਸਹਿਯੋਗ ਵਾਰਤਾਲਾਪ 
ਇੱਕ ਦੱਬਣਯੋਗ ਔਇਲਰ ਚਿੱਤਰ ਜੋ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਤਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧ ਵਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ vde

ਮੌਜੂਦਾ ਮੈਂਬਰਸੋਧੋ

  •   ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ
  •   ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼
  •   ਭੂਟਾਨ
  •   ਭਾਰਤ
  •   ਮਾਲਦੀਵ
  •   ਨੇਪਾਲ
  •   ਪਾਕਿਸਤਾਨ
  •   ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ

ਨਿਗਰਾਨ ਮੈਂਬਰਸੋਧੋ

[18]

  •   ਆਸਟਰੇਲੀਆ[19]
  •   ਚੀਨ
  •   ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ[20]
  •   ਜਪਾਨ[20]
  •   ਇਰਾਨ
  •   ਮਾਰੀਸ਼ਸ[21]
  •   ਮਿਆਂਮਾਰ
  •   ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ
  •   ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ[22]

ਭਵਿੱਖ 'ਚ ਬਣ ਸਕਣ ਵਾਲ਼ੇ ਮੈਂਬਰਸੋਧੋ

  •   ਚੀਨ ਨੇ ਸਾਰਕ ਨਾਲ਼ ਖ਼ਾਸ ਰਿਸ਼ਤੇ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲੋਚਾ ਦਾ ਇਜ਼ਹਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼, ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ, ਨੇਪਾਲ ਅਤੇ ਮਾਲਦੀਵ ਦਾ ਸਹਿਯੋਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ।
  •   ਬਰਮਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਦਰਜਾ ਨਿਗਰਾਨ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਪੱਕਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣਨ ਦੀ ਲੋਚਾ ਦਰਸਾਈ ਹੈ।[23]
  •   ਰੂਸ ਨੇ ਸਾਰਕ ਦੇ ਨਿਗਰਾਨ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਦਰਜੇ ਵਾਸਤੇ ਦਰਖ਼ਾਸਤ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।[24][25][26][27]
  •   ਤੁਰਕੀ ਨੇ 2012 ਵਿੱਚ ਸਾਰਕ ਵਿੱਚ ਨਿਗਰਾਨ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਦਰਜੇ ਵਾਸਤੇ ਅਰਜ਼ੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।[24][25][26][27]

ਹੋਰਸੋਧੋ

  •   ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਨੇ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਹੈ।[28]

ਸਾਰਕ ਦੇ ਸਕੱਤਰ-ਜਨਰਲਸੋਧੋ

  ਅਬਦੁਲ ਅਹਿਸਾਨ 16 ਜਨਵਰੀ 1985 ਤੋਂ 15 ਅਕਤੂਬਰ 1989
  ਕਿਸ਼ੋਰ ਕਾਂਤ ਭਾਰਗਵ 17 ਅਕਤੂਬਰ 1989 ਤੋਂ 31 ਦਸੰਬਰ 1991
  ਅਬਰਾਹਮ ਹੁਸੈਨ ਜ਼ਾਕੀ 1 January 1992 to 31 December 1993
  ਯਾਦਵ ਕੰਤ ਸਿਲਵਾਲ 1 ਜਨਵਰੀ 1994 ਤੋਂ 31 ਦਸੰਬਰ 1995
  ਨਈਮ ਯੂ. ਹਸਨ 1 ਜਨਵਰੀ 1996 ਤੋਂ 31 ਦਸੰਬਰ 1998
  ਨਿਹਾਲ ਰੋਦਰੀਗੋ 1 ਜਨਵਰੀ 1999 ਤੋਂ 10 ਜਨਵਰੀ 2002
  ਕਿਊ.ਏ.ਐੱਮ.ਏ. ਰਹੀਮ 11 ਜਨਵਰੀ 2002 ਤੋਂ 28 ਫ਼ਰਵਰੀ 2005
  ਲਿਓਂਪੋ ਚਨਕਿਆਬ ਦੋਰਜੀ 1 ਮਾਰਚ 2005 ਤੋਂ 29 ਫ਼ਰਵਰੀ 2008
  ਸ਼ੀਲ ਕੰਤ ਸ਼ਰਮਾ 1 ਮਾਰਚ 2008 ਤੋਂ 28 ਫ਼ਰਵਰੀ 2011
  ਫ਼ਾਤੀਮਤ ਦਿਆਨਾ ਸਈਦ 1 ਮਾਰਚ 2011 ਤੋਂ 11 ਮਾਰਚ 2012
  ਅਹਿਮਦ ਸਲੀਮ 12 ਮਾਰਚ 2012 ਤੋਂ 28 ਫ਼ਰਵਰੀ 2014[29]
  ਅਰਜੁਨ ਬਹਾਦਰ ਥਾਪਾ 1 ਮਾਰਚ 2014- 2017[16]

ਸਾਰਕ ਦੇ ਸੰਮੇਲਨਸੋਧੋ

ਗਿਣਤੀ ਮਿਤੀ ਦੇਸ਼ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਆਗੂ
1st 7–8 ਦਸੰਬਰ 1985   ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਢਾਕਾ ਅਤਾਉਰ ਰਹਿਮਾਨ ਖ਼ਾਨ
2nd 16–17 ਨਵੰਬਰ 1986   ਭਾਰਤ ਬੰਗਲੌਰ ਜੈਅੰਤ ਐੱਮ ਗਉਡਾ
3rd 2-4 ਨਵੰਬਰ 1987   ਨੇਪਾਲ ਕਠਮੰਡੂ ਮਰੀਚ ਮਾਨ ਸਿੰਘ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ
4th 29-31 ਦਸੰਬਰ 1988   ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਬੇਨਜ਼ੀਰ ਭੁੱਟੋ
5th 21-23 ਨਵੰਬਰ 1990   ਮਾਲਦੀਵ ਮਾਲੇ ਮੌਮੂਨ ਅਬਦੁਲ ਗ਼ਇਊਮ
6th 21 ਦਸੰਬਰ 1991   ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਕੋਲੰਬੋ ਰਣਸਿੰਘੇ ਪ੍ਰੇਮਦਾਸ
7th 10-11 ਅਪਰੈਲ 1993   ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਢਾਕਾ ਖ਼ਾਲਿਦਾ ਜ਼ੀਆ
8th 2-4 ਮਈ 1995   ਭਾਰਤ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਪੀ. ਵੀ. ਨਰਸਿਮ੍ਹਾ ਰਾਓ
9th 12-14 ਮਈ 1997   ਮਾਲਦੀਵ ਮਾਲੇ ਮੌਮੂਨ ਅਬਦੁਲ ਗਇਊਮ
10th 29-31 ਜੁਲਾਈ 1998   ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਕੋਲੰਬੋ ਚੰਦਰੀਕਾ ਕੁਮਾਰਤੁੰਗਾ
11th 4-6 ਜਨਵਰੀ 2002   ਨੇਪਾਲ ਕਠਮੰਡੂ ਸ਼ੇਰ ਬਹਾਦਰ ਦਿਊਬਾ
12th 2-6 ਜਨਵਰੀ 2004   ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਜ਼ਫ਼ਰੁੱਲਾ ਖ਼ਾਨ ਜਮਾਲੀ
13th 12-13 ਨਵੰਬਰ 2005   ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਢਾਕਾ ਖ਼ਾਲਿਦਾ ਜ਼ੀਆ
14th 3-4 ਅਪਰੈਲ 2007   ਭਾਰਤ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ
15th 1-3 ਅਗਸਤ 2008   ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਕੋਲੰਬੋ ਮਹਿੰਦ ਰਾਜਪਕਸ਼ਾ
16th 28-29 ਅਪਰੈਲ 2010   ਭੂਟਾਨ ਥਿੰਫੂ ਜਿਗਮੇ ਥਿਨਲੀ
17th 10–11 November 2011[30]   ਮਾਲਦੀਵ ਆਦੂ ਮੁਹੰਮਦ ਵਾਹੀਦ ਨਸ਼ੀਦ
18th November 2014[16]   ਨੇਪਾਲ ਕਠਮੰਡੂ ਸੁਸ਼ੀਲ ਕੋਇਰਾਲਾ

ਸਾਰਕ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਅਤੇ ਅਗਵਾਨੀਸੋਧੋ

ਤਸਵੀਰ ਅਹੁਦੇਦਾਰ ਪਦਵੀ ਦੇਸ਼ ਦਲ
  ਹਾਮਿਦ ਕਰਜ਼ਈ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ   ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਅਜ਼ਾਦ
ਸ਼ੇਖ਼ ਹਸੀਨਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ   ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਅਵਾਮੀ ਲੀਗ
  ਸ਼ੇਰਿੰਗ ਤੋਬਗੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ   ਭੂਟਾਨ ਪੀਪਲਜ਼ ਡੈਮੋਕਰੈਟਿਕ ਪਾਰਟੀ
  ਨਵਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ   ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ (ਨ)
ਤਸਵੀਰ:Prime Minister Manmohan Singh in WEF,2009 (cropped).jpg ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ   ਭਾਰਤ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ
  ਅਬਦੁੱਲਾ ਯਾਮੀਨ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ   ਮਾਲਦੀਵ ਪ੍ਰੋਗਰੈੱਸਿਵ ਪਾਰਟੀ ਆਫ਼ ਮਾਲਦੀਵ
  ਸੁਸ਼ੀਲ ਕੋਇਰਾਲਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ   ਨੇਪਾਲ ਨੇਪਾਲੀ ਕਾਂਗਰਸ
  ਮਹਿੰਦ ਰਾਜਪਕਸ਼ਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ   ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਅਜ਼ਾਦੀ ਪਾਰਟੀ

ਹਵਾਲੇਸੋਧੋ

  1. "Nepal's Arjun Bahadur Thapa is SAARC's new Secretary General". IANS. news.biharprabha.com. Retrieved 3 March 2014. 
  2. Directorates. "Directors of SAARC-Afghanistan". Archived from the original on 20 ਅਕਤੂਬਰ 2013. Retrieved 10 November 2013.  Check date values in: |archive-date= (help)
  3. "Directors of SAARC-Bangladesh". Archived from the original on 20 ਅਕਤੂਬਰ 2013. Retrieved 10 November 2013.  Check date values in: |archive-date= (help)
  4. "Directors of SAARC-Bhutan". Archived from the original on 25 ਅਕਤੂਬਰ 2013. Retrieved 10 November 2013.  Check date values in: |archive-date= (help)
  5. "Directors of SAARC-India". Archived from the original on 21 ਅਕਤੂਬਰ 2013. Retrieved 10 November 2013.  Check date values in: |archive-date= (help)
  6. "Directors of SAARC". Archived from the original on 27 ਅਕਤੂਬਰ 2013. Retrieved 10 November 2013.  Check date values in: |archive-date= (help)
  7. "Directors of SAARC-Nepal". Archived from the original on 20 ਅਕਤੂਬਰ 2013. Retrieved 10 November 2013.  Check date values in: |archive-date= (help)
  8. "Directors of SAARC-Pakistan". Archived from the original on 20 ਅਕਤੂਬਰ 2013. Retrieved 10 November 2013.  Check date values in: |archive-date= (help)
  9. "Directors of SAAR- Sri Lanka". Archived from the original on 20 ਅਕਤੂਬਰ 2013. Retrieved 10 November 2013.  Check date values in: |archive-date= (help)
  10. SAARC Summit. "SAARC". SAARC Summit. Retrieved 10 November 2013. 
  11. SAARC Secretariat. "SAARC Secretariat". SAARC Secretariat. SAARC Secretariat. Archived from the original on 20 ਅਕਤੂਬਰ 2013. Retrieved 10 November 2013.  Check date values in: |archive-date= (help)
  12. 12.0 12.1 Editorial (1 August 2008). "History and mission of SAARC". Daily Star, Sri Lanka. Retrieved 10 November 2013. 
  13. SAARC Summit press, 1st Summit. "1st Summit Declaration" (PDF). SAARC Summit press, 1st Summit. SAARC Summit press, 1st Summit. Archived from the original (PDF) on 7 ਜੂਨ 2016. Retrieved 10 November 2013.  Check date values in: |archive-date= (help)
  14. SAARC 14th Summit Declaration, press. "14th Summit Declaration". Declaration of the Fourteenth SAARC Summit. SAARC 14th Summit Declaration, press. 
  15. 15.0 15.1 15.2 Charter of SAARC. "Charter of SAARC". Charter of SAARC. Archived from the original on 27 ਅਕਤੂਬਰ 2016. Retrieved 10 November 2013.  Check date values in: |archive-date= (help)
  16. 16.0 16.1 16.2 "Kathmandu, Nepal to host 18th SAARC Summit in November 2014". IANS. news.biharprabha.com. Retrieved 20 February 2014. 
  17. Indian diplomat's poem spurs search for SAARC anthem IANS January 9, 2014
  18. "Cooperation with Observers". South Asian Association for Regional Cooperation. Archived from the original on 2016-12-25. Retrieved 2014-03-08. 
  19. "colombopage.com". Archived from the original on 2017-06-02. Retrieved 2014-04-25. 
  20. 20.0 20.1 "thehimalayantimes.com". Archived from the original on 2009-02-09. Retrieved 2014-04-25. 
  21. "island.lk". Archived from the original on 2016-05-05. Retrieved 2014-04-25. 
  22. "Cooperation with Observers". South Asian Association for Regional Cooperation. Archived from the original on 25 ਦਸੰਬਰ 2016. Retrieved 16 November 2012.  Check date values in: |archive-date= (help)
  23. ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗਲਤੀ:Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named orfonline.org
  24. 24.0 24.1 "Russia, Turkey seek observer status in SAARC". The Economic Times. 16 February 2014. 
  25. 25.0 25.1 "Russia, Turkey seek observer status in SAARC". Yahoo News. 16 February 2014. 
  26. 26.0 26.1 ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗਲਤੀ:Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named cris.unu.edu
  27. 27.0 27.1 ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗਲਤੀ:Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named news.oneindia.in
  28. "SAARC hi nations call for transparency in social sector – Thaindian News". Archived from the original on 2008-04-04. Retrieved 2014-04-25. 
  29. ਸਾਰਕ ਵੈੱਬਸਾਈਟ |   ਛੀ ਜਿਨਪਿੰਗ || 1 ਜਨਵਰੀ 2014 ਤੋਂ 28 ਮਾਰਚ 2011
  30. "ਪੁਰਾਲੇਖ ਕੀਤੀ ਕਾਪੀ". Archived from the original on 2011-08-11. Retrieved 2014-04-26.